مقایسه کارکرد های اجرایی مرکزی حافظه فعال در افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی و افراد بهنجار در دو شرایط عادی و القای اضطراب اجتماعی
چکیده
بررسی عملکرد عصب شناختی بیماران با اختلالات اضطرابی توجه خیلی کمی را دریافت کرده است. نقص های شناختی ویژگی هسته ای چندین اختلال روانی مانند؛ اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی نوع یک می باشد. در حوزه ی بررسی اختلالات اضطرابی نیز بیشتر بررسی ها به اختلال وسواس فکری- عملی و اختلال استرس پس از سانحه، و البته تا حدودی اختلال وحشت زدگی، مربوط است، در حالی که دیگر اختلالات اضطرابی مانند اختلال اضطراب اجتماعی، توجه خیلی کمتری را دریافت کرده است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر اضطراب اجتماعی بر عملکرد در سه تکلیف مربوط به کارکرد های اجرایی مرکزی حافظه فعال، یعنی کارکرد بازداری، کارکرد تغییر کردن، و کارکرد بروز کردن می باشد، که عملکرد در این تکالیف را از دو بعد کارآمدی پردازش و اثربخشی عملکرد بررسی شده است. بدین منظور 24 نفر دانش آموز مبتلا به اضطراب اجتماعی و 24 نفر دانش آموز بهنجار به روش نمونه گیری خوشه ای از مدارس سطح شهر شیراز انتخاب شدند. آزمون های ویسکانسین، استروپ رنگ-کلمه، تکلیف محقق ساخته بروز کردن، و پرسشنامه اضطراب صفت-حالت بر روی آنها در دو شرایط عادی و القای اضطراب اجرا گردید. نتایج بدست آمده با استفاده از طرح اندازه گیری مکرر مختلط، آزمون مقایسه های جفتی با بن فرنی اصلاح شده، و آزمون t مستقل، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج مربوط به شرایط عادی نشان داد که بین دو گروه فقط در کارکرد تغییر کردن تفاوت معنا دار وجود دارد، این تفاوت هم در بعد کارآمدی پردازش و هم در بعد اثربخشی عملکرد مشاهده شد. در صورتی که بین دو گروه شرایط بدون القای اضطراب، در کارکرد بازداری و بروز کردن تفاوت معناداری مشاهده نشد. در شرایط القای اضطراب از نظر کارآمدی پردازش در هر سه کارکرد بین دو گروه تفاوت معنادار بدست آمد. ولی در بعد اثربخشی عملکرد در دو کارکرد تغییر کردن و بازداری تفاوت معنا دار بود، در صورتی که در کارکرد بروز کردن در همه ی ابعاد آن به جز تعداد یادآوری های تأخیری، تفاوتی مشاهده نشد.
