بررسی فقهی و اصولی تکرار و تعدد جرم در اسلام
چکیده
علل مشدّده تشدید مجازات در نظام کیفری اسلام از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ زیرا تعیین مجازات متناسب با بزه انجام شده سبب رعایت اصول انسانی و اسلامی، مثل اصل عدالت کیفری و تناسب بین جرم و مجازات می شود و این امر سلامت روانی جامعه را بیشتر تأمین می کند. تکرار و تعدد جرم از علل عام تشدید مجازات و از چالش های مهم نظام عدالت کیفری است؛ چرا که عدالت و فطرت انسانی میان مجرمی که نخستین بار مرتکب جرم شده، با مجرمی که مکرر مرتکب بزه شده و مجازات نشده (فرض تعدد جرم)، و یا مجازات شده و دگربار بر عمل خود اصرار می ورزد (فرض تکرار جرم)، به یک میزان مجازات قائل نیست و همواره ارائه پاسخ و ابراز واکنش متناسب با بزه را به انصاف نزدیکتر می داند. نحوه تشدید مجازات، مرزبندی جرائم، به دست آوردن قواعدی فقهی و اصولی از لابلای مباحث و چراییِ اختلاف در نظرات و چیستی مبانی تعدد و تکرار جرم با توجه به مجازات های رایج در دو حوزه فقه کیفری امامیه و اهل سنت، با بیان توصیفی، تحلیلی و به روش کتابخانه ای، از مباحث قابل توجه و جدّی در این پژوهش می باشد که فرجام آن رویکرد مثبت در تشدید مجازات، همسانی کیفر در برخی قوانین جزائی و ناهمگونی مبنایی مذاهب اسلامی در پاره ای قواعد و جرائم از جمله نتایج بدست آمده در این تحقیق می باشد، که در داوری نهائی، لحاظ مجموعه این مقررات می تواند برای برون رفت از فقر برخی قوانین جزایی و کاهش نرخ بزهکاران و بزهدیدگان مکرر و تقلیل مشتریان مستمرّ نظام کیفری کارآمد و مفید ارزیابی شود.