پایان‌نامه

بررسی مفهوم غم و شادی در غزلیات حافظ

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

چکیده در مقام والای حافظ و اهمّیت تنها اثر او که شاهکار ادب فارسی و تابناک ترین ستاره در آسمان غزل عاشقانه ـ عارفانه فارسی است تردیدی نیست. در دیوان او علاوه بر احساسات ناب شاعرانه و عشق و عرفان که با سبکی رندانه و متفاوت از دیگر شعرا و عرفا به تصویر کشیده شده موضوعات متنوع دیگری از علوم مختلف به چشم می خورد و این ویژگی باعث شده که همواره مورد توجّه پژوهش گران در عرصه های مختلف قرار بگیرد و یکی از رموز محبوبیت و جاودانه بودن او در کنار بیان موجز و جادوانه و سرشار از ایهام و ابهام همین است. با وجود فراوانی تحقیقات در زمینه حافظ، تا کنون به مقوله غم و شادی، که آن نیز با همه وجوه زندگی انسان در هم تنیده شده و در حیات بشر بویژه شعرا حضوری پر رنگ و تأثیر گذار دارد، اعتنایی در خور نشده است. در این پژوهش، ابتدا غم که شناخت آن در حکم مقدمه ای است برای درک و شناخت شادی، در دو فصل مورد بررسی قرار گرفته؛ فصل نخست تحت عنوان غم مثبت که منظور، غم شیرین و شادی بخش عشق است و همواره همراه عاشق عارف است و فصل دوم با عنوان غم منفی که در مقایسه با غم عشق، بسامد بسیار کمتری در دیوان خواجه دارد؛ بخشی از این غم های منفی مربوط به دنیا دوستی است که خواجه از آن ها نام برده ولی نه تنها خود به آن ها مبتلا نبوده بلکه بارها به نکوهش این دسته از اندوه های مذموم پرداخته و بشر را از آن منع کرده است و بخشی دیگر را گاه خود نیز بنا بر اقتضای ذات انسان درک کرده که سرآمد همه آن ها اندوه ناشی از تزویر و فریب اهل زمانه و به عبارتی درد دین است که غمی متعالی و از نوع غم اولیا ء الله است. در فصل سوم، مبحث شادی و طرب که حضوری گسترده تر و موثرتر از غم در زندگی و شعر حافظ دارد در دو سطح شادی حسی و گذرا و شادکامی اصیل و پایدار (سعادت) مورد بررسی قرار گرفته و عوامل درونی موثر در زدودن غم ها و رسیدن به نشاط و آرامش با استمداد از متون عرفان و تصوف و عوامل بیرونی با نگاهی به تحقیقات روان شناسی تفکیک و تشریح شده است. در پایان سخن (فصل چهارم) مظاهر و جلوه های غم و شادی و این که حافظ با وجود دم زدن بسیار از اصطلاحات و احکام نجومی، کمترین اعتقادی به تأثیر آن ها در سعادت یا شقاوت انسان ندارد، به اختصار تبیین شده است. هدف از این پژوهش بررسی و طبقه بندی و شرح مختصر جوانب شادی و غم و عوامل ایجاد و تشدید آن ها با تکیه بر غزلیات شاعری وارسته است، به امید رهایی از غم های مذموم دنیوی و روی نهادن به آستان مقدس غم عشق و دستیابی به آرامش و شادی پایدار

اساتید راهنما و مشاور

سید مرتضی هاشمی، حسین آقا حسینی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی تقابلهای دوگانه در غزلیات حافظ شیرازی

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه مازندران - دانشکده علوم انسانی و اجتماعیفاطمه ذبیح پور

    ساختارگرایی نام جنبشی است که در دهه ی 1960 میلادی به پویایی رسید و برای خود ویژگی ها و نظریات متعدّدی داشت. تقابل های دوگانه به عنوان یکی از مولّفه های اساسی ساختارگرایی تلاش دارد تا همه چیز از جمله نظام زبان، نظام های اجتماعی، نشانه ای و تصاویر را بر اساس قطب های متقابل موجود در

  • بررسی نقش ترغیبی زبان ادبی در غزلیات حافظ شیرازی با تکیه بر نظریه ی ارتباط یاکوبسن

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه مازندران - دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعیساناز ازاری

    رومن یاکوبسن، ادیب و زبان شناس ساختارگرا در نظریه ی ارتباط خود شش نقش برای زبان قایل شده : 1.عاطفی 2.ترغیبی 3. ارجاعی 4. فرازبان 5. همدلی 6. ادبی. به اعتقاد او هر هنرمندی با انتقال پیام از مجراهای این شش نقش با دیگران ارتباط برقرار می کند. جهت گیری پیام درنقش ترغیبی به سوی مخاطب

  • نقش های معنایی - منظوری جملات پرسشی در غزلیات حافظ

    پایان‌نامه۱۹۹۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیرازاحمدعلی شکری کاظم آبادی

    در کاربرد روزمره زبان فراوان اتفاق می افتد که صورت دستوری جمله با نقش معنایی - منظوری آن مطابقت ندارد. مثلا استفاده از جملات پرسشی یا خبری برای صدور فرمان امری عادی است . در غزلیات حافظ مقوله دستوری پرسشی از جایگاه خاصی برخوردار است . این شاعر بلندمرتبه بسیاری از اندیشه های ظریف

  • تحلیل غزلیات حافظ بر مبنای نظریه "نظم" عبدالقاهر جرجانی (با تأکید بر 50 غزل)

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیالهه سامقانی

    حافظ افزون بر تأثّر مستقیم و الهام مستمر از آیات قرآن کریم در الفاظ ، گزاره ها ، تعبیرات ، اسلوب ها و شگردهای تصویرسازی خود نیز تحت تأثیر قرآن کریم و آثار تفسیری و دیدگاههای بلاغی ِبرخی قرآن پژوهان متقدم قرار داشته است . او با مطالعه بعضی تفسیرهای قرآن کریم – که به جنبه های ادبی

  • تاثیر غزلیات سعدی و خواجو بر غزلیات حافظ

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفوزیه حمیدی

    بررسی آثار ادبی به صورت تطبیقی اگرچه بیشتر یادآور آثار ادبی در زبان های متفاوت است ، ولی می تواند درمیان آثار ادبی موجود در یک زبان نیز مورد توجه قرار گیرد. پژوهش حاضر با عنوان تاثیر غزلیات سعدی و خواجو بر غزلیات حافظ با دیدگاه دوم یعنی تاثیر پذیری شعر حافظ ازسعدی و خواجو به انجا

  • عشق درمانی در غزلیات حافظ

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یاسوج - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفرنوش شهریاری

    چکیده عشق درمانی که تا حدودی ناشناخته مانده است، مانند دیگر روش های درمانی به درمان مشکلات روحی، فکری و جسمانی افراد می پردازد با این تفاوت که برای درمان بیماران از عنصر درمان گر عشق کمک می گیرد. حافظ نیز با ژرفانگری تمام به کاوش درون می پردازد. او به راز درمان گری عشق پی برده و

اسناد مشابه