بررسی مبانی فقهی و حدود مسئولیت نیابت از امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
چکیده
غیبت امام(علیه السلام) موضوعی است که معصومین(علیهم السلام) هر یک به نوعی شیعیان را به پذیرش آن تمرین داده و تکلیف امت اسلامی را معین فرموده اند. امام زمان (علیه السلام) نیز عدم ظهور خود را در دوران غیبت صغری با نصب و معرفی نواب اربعه برطرف کردند تا در اداره امور شیعیان خللی بوجود نیاید. اما در عصر غیبت کبری شخص پنجمی را مستقیما از جانب خود و به نیابت خاص به مردم معرفی نفرمودند. لذا از آن زمان تا کنون ، امور شیعیان بر عهده ی فقها قرار گرفته است. این پژوهش بعد از توضیح واژگانی از جمله نیابت، امام، قضاوت، وصایت، ولایت و بیان احکام آن، به ماهیت شناسی نیابت و مستندات فقهی آن پرداخته است. پس از توضیح نواب اربعه، شرایط نائب عام امام عصر(علیه السلام) و مناصب ایشان در حوزه های بیان احکام الهی، قضاوت، امور حسبه و ریاست عامه همراه با ادله ی هر یک مورد بررسی قرار گرفته است. آرای فقهای بزرگ در رابطه با شرایط نائب و سپس دیدگاه های آیت الله خویی، امام خمینی(رحمه الله علیه) و شاگردان هر یک در مسئله ی نیابت توضیح داده شده است. در آخر نیز حدود اختیارات ولی فقیه(نائب امام عصر) از لسان فقهای بزرگ متقدم و متأخر بیان گردیده است. واژگان کلیدی فقه ـ حدود ـ امام ـ نیابت ـ ولایت