بحران نان و تحولات سیاسی، اجتماعی ایران از اسفند 1320 ش تا آذر ماه 1321ش
چکیده
اشغال ایران در شهریور 1320 ش و در پی آن تبعید رضا شاه، روی کار آمدن محمد رضا شاه، تشکیل کابینه ی فروغی و انعقاد قرارداد اتحاد سه گانه بین ایران و روس و انگلیس، روی کار آمدن سهیلی در اسفند 1320ش و بازگشت مجدد قوام به صحنه سیاسی کشور در سال 1321 ش، تحولات سیاسی اجتماعی متعددی را در تاریخ معاصر ایران در پی داشت. در این تحولات عوامل بسیاری تأثیرگذار بودند که باعث به وجود آمدن مشکلاتی مانند بحران نان در کشور شد. با روی کار آمدن سهیلی، کشمکش های درونی در ایران افزایش یافت. از طرفی حضور نیروهای آزاد شده پس از برکناری رضا شاه، امکان فعالیت های سیاسی برای گروه های مختلف اعم از مخالف و موافق را مهیا کرد. به نحوی که این وضعیت باعث شد تا عمر کابینه ها بسیار کوتاه شود. از طرفی، حضور متفقین به خصوص انگلیس تأثیر بسزائی بر این روند گذاشت. هرج و مرج ناشی از اشغال باعث قدرت گرفتن نیروهای مخالف در جامعه شد تا جایی که در بعضی از مناطق کشور نیز زمزمه ای مبنی بر استقلال قومیت ها شکل گرفته بود. در این دوره شاهد شروع دوباره ی فعالیت های سیاسی یکی از پرکارترین سیاستمداران تاریخ معاصر ایران یعنی قوام السلطنه هستیم. همزمان با اشغال کشور، وی نیز فعالیت های سیاسی خود را آغاز و بالاخره توانست هر چند برای مدت کوتاهی، قدرت را به دست بگیرد. رقابت بین شاه و قوام بر سر تحدید حدود قدرت یکدیگر منجر به پدید آمدن «بلوای نان» گردید که در نهایت امر غلبه از آن شاه بود و باعث استعفای قوام گردید