بررسی تاثیر قدرت و جنسیت مخاطب بر نوع و تعداد راهبردهای عذرخواهی و رد کردن بکار برده شده توسط دانشجویان سراوانی
چکیده
بر اساس بلام -کالکا و همکاران (1989)، در ارتباط اجتماعی میان افراد، فاصله ی اجتماعی (social distance) و قدرت یا تسلط اجتماعی (social dominance) در انتخاب راهبردهای ادب گوناگون توسط افراد نقش تعیین کننده ای دارد. علاوه بر این، بسیاری از پژوهشگران تاثیر جنسیت گویشوران را نیز بر انتخاب راهبردهای ادب مورد توجه قرار داده اند. هدف از پژوهش حاضر توصیف و تحلیل نوع و تعداد راهبردهای عذرخواهی (apology) و رد کردن (refusal) در گویش بلوچی سراوانی (sarawani balochi) با در نظر گرفتن تاثیر یا عدم تاثیر قدرت و جنسیت مخاطب است. جهت گردآوری داده ها، پرسشنامه ی آزمون تکمیل گفتمان (dct) میان صد نفر از دانشجویان بلوچ زبان سراوانی توزیع گردید. برای بررسی و توصیف راهبردهای عذرخواهی از الگوی درک کنش های گفتاری بین فرهنگی(cross cultural speech act realization project (ccsarp)) که توسط بلام-کالکا، هاوس و کاسپر (1989) و به منظور بررسی و توصیف راهبردهای رد کردن از الگوی بیب، تاکاهاشی و یولیس-ولتز (1990) استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان می دهد که دانشجویان سراوانی علاوه بر راهبردهای ذکر شده در الگوهای مورد نظر از راهبردهای جدیدی نیز استفاده می کنند که نشان از فرهنگ و مذهب آنان دارد. همچنین قدرت و جنسیت مخاطب بر نوع راهبردهای عذرخواهی بکاربرده شده توسط دانشجویان مرد سراوانی تاثیری ندارد. اما بر اساس تعداد راهبردهای مورد نظر، قدرت مخاطب در برخی از موقعیت ها موثر و در برخی دیگر بی تاثیر است. به علاوه، جنسیت مخاطب بر تعداد راهبردهای عذرخواهی بکار برده شده توسط آنان تاثیری ندارد. اگرچه در تمام موقعیت های عذرخواهی، قدرت مخاطب بر نوع و تعداد راهبردهای عذرخواهی بکار برده شده توسط دانشجویان زن سراوانی تاثیر دارد، جنسیت مخاطب بر این انتخاب تاثیری ندارد. در ارتباط با راهبردهای رد کردن، نتایج حاکی از آن است که قدرت و جنسیت مخاطب بر نوع راهبردهای رد کردن بکار برده شده توسط دانشجویان مرد سراوانی تاثیری ندارد. همچنین، در بیشتر موارد، قدرت مخاطب بر تعداد راهبردهای بکار برده شده توسط این گویشوران تاثیر دارد. با وجود این، جنسیت مخاطب بر تعداد راهبردهای رد کردن بکار برده شده توسط این گویشوران تاثیری ندارد. افزون بر این، قدرت مخاطب بر نوع و تعداد راهبردهای رد کردن بکار برده شده توسط دانشجویان زن سراوانی تاثیر دارد. به علاوه، در برخی موقعیت ها، جنسیت مخاطب بر نوع راهبردهای رد کردن بکار برده شده توسط این گویشوران تاثیری ندارد. جنسیت مخاطبان بر تعداد راهبردهای رد کردن بکار برده شده توسط این گویشوران نیز تاثیری ندارد.