تحلیل نقش صنایع دفاع ایران دراقتصاد ملی به روش داده- ستانده
چکیده
ین تحقیق با عنوان"تحلیل نقش صنایع دفاع ایران در اقتصاد ملی به روش داده - ستانده"به منظور بررسی جایگاه و سهم صنایع دفاعی ایران در اقتصاد ملی از یک سو و تاثیر فعالیتهای این بخش از اقتصاد بر سایر بخشهای اقتصاد ملی از طرف دیگر انجام گرفته است .بر اساس این سئوال ها که سهم و نقش این بخش از فعالیتها در اقتصاد ملی چیست، دو فرضیه مطرح شده است. فرضیه اول این که تاثیر فعالیتهای اقتصادی بخش صنایع دفاعی جزء ده بخش اول موثر بر متغیرهای ملی است . فرضیه دوم این است که بخش صنایع دفاعی یک بخش کلیدی)پیشتاز (در اقتصاد ملی است. در مبانی نظری، بخش دفاعی و ویژگیهای اقتصادی این بخش بخصوص صنایع دفاعی مطرح و مفاهیم و مولفههای آن نیز تشریح شده است . با توجه به ویژگی های این بخش و با ارائه نمونههایی از کاربرد مدل های داده – ستانده در این زمینه )بخصوص از خود لئونتیف(، استفاده از این مدل و تکنیک های آن برای تحلیلهای این تحقیق مناسب تر دیده شد .با استفاده ازآمارهای سال 5831 اقتصاد ملی آخرین جدول داده – ستانده ملی مرکز آمار ایران که برای سال0831تهیه شده است، درابعاد03 بخشی تجمیع و برای سال 5831 و به روش راس (ras) بهنگام گردیده است. دادههای آماری ?زم از بخش صنعت دفاع کشور، از اسناد و منابع آمارهای برنامه ای و مالی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان های صنعتی دفاع درقالب سه پرسشنامه و با نظر کارشناسان و مدیران مالی و طرح و برنامه این سازمان ها بدست آمده است .با استفاده از این اط?عات و به کارگیری کدهای طبقهبندی استاندارد isic ، سهم بخش صنایع دفاعی به صورت یک سطر و ستون مستقل باکد چهار رقمی7292 )کا?های خاص با کاربرد نظامی (از بخش " تولید ماشینآ?ت با کاربرد خاص" باکد 292 تفکیک گردید .جدول متقارن 13 بخشی حاصل شده از این فرایند، مبنا ی بررسی سئوالها و فرضیه های تحقیق و پایه تحلیلهای آن قرار گرفت. یافته های این تحقیق نشان داد که بخش صنایع دفاعی ایران بخش کوچکی در اقتصاد ملی است .مث? تولید این صنعت درحدود؟؟؟ درصد تولید ملی را تشکیل میدهد .همچنین تحلیل ضرایب فزاینده تولید، درآمد عوامل تولید و اشتغال نشان میدهد که سیاست های توسعه این بخش )افزایش تقاضای نهایی برای محصو?ت بخش(، اثری کمتراز ده بخش اول تاثیرگذار دراقتصاد ملی دارد. لذا فرضیه اول این تحقیق تأیید نمیشود .برای سنجش فرضیه دوم، شاخصهای پیوندهای پسین طرف تقاضا براساس مدل لئونتیف(ldm) وپیوندهای پیشین طرف عرضه بر مبنای مدل گش (gsm) به روش های سنتی و نوین محاسبه شد .نتایج حاصل نشان داد که بر اساس روش های سنتی پیوند پسین مستقیم و غیر مستقیم نرمالشده این بخش، بزرگتر از واحد )متوسط کل اقتصاد(، ولی پیوند پیشین مشابه کوچکتر از واحد است .به این ترتیب اگرچه فرضیه دوم درآستانه تأیید قرار گرفت، ولی به هر حال تأیید نشد. بر اساس روش نوین حذف فرضی هم در سه حالت حذف سطر و ستون، حذف ستون و حذف سطر مربوط به بخش صنایع دفاعی درجدول داده – ستانده ، پیوند بسیار ضعیف این بخش با سایر بخشها مشاهده شد .و لذا درهر دو حالت روش های سنتی و نوین، فرضیه دوم هم مورد تأیید قرار نگرفت.