علوم قرآن در تفسیر فخررازی با رویکرد بحث نسخ و آیات مشتبهات و مقایسه آن با آراء ابوالفتوح رازی و آلوسی
چکیده
مفسران قرآن کریم در ضمن تفسیر به تفصیل یا اختصار به مطالبی مانند علوم قرآنی می پردازند. بنابراین ما در این پایان نامه، دو بحث از مباحث علوم قرآنی(نسخ و آیات مشتبهات) را در سه تفسیر با گرایش های متفاوت بررسی کردیم، که عبارتند از: «مفاتیح الغیب» فخررازی(606ه.ق) با گرایش کلامی- اشعری، «روض الجنان» ابوالفتوح رازی(قرن6ه.ق) با گرایش کلامی-روایی و «روح-المعانی » آلوسی(1270ه.ق) با گرایش اشاری- اشعری. نتیجه بررسی این شد که فخررازی، بیش ترین مباحث متعلق به نسخ را بیان کرده، اما آیات منسوخه از نظر وی از یک مورد فراتر نرفته است. ابوالفتوح رازی و آلوسی کم تر به مسائل متعلق به نسخ پرداخته اند، ولی با این حال هر دو قائل به وقوع نسخ اند. در مورد آیات مشتبهات، فخررازی در توجیه این آیات از دیگر مفسران پیش تاز و آرای منحصر به فردی را ارائه کرده است. ابوالفتوح رازی به تفسیر آیات مشتبهات غیر از یک مورد توجه نکرده است. آلوسی بحث از آیات مشتبهات را در جایی می آورد که قصد نقد بر سخنان فخررازی را دارد و پیامد آن این است که تفسیر او در این باره بیش تر به دنبال نظرات دیگران بوده است.