تحلیل موضوعی غزلیات شمس
چکیده
مولانا جلال الدین بلخی از شاعران عارف، نام آور و برجست? زبان و ادب فارسی است؛ که آثار ارزند? منظوم و منثور او، مهر تأییدی است بر صحت هم? القاب و عناوینی که به وی نسبت می دهند. «دیوان کبیر» مشهور به «غزلیات شمس تبریزی»، یکی از آثار منظوم اوست که با 3229 غزل، اساس کار پایان نام? حاضر می باشد. او در این غزلیات، حقایق عالی عرفانی را با شور و التهاب وصف ناپذیری در حال مستی، بیان نموده است و در همه حال از عشق درون خویش – که همه معنوی و عارفانه است- نسبت به شمس تبریزی یا پیر و دستگیر خویش و در نهایت یک «انسان کامل» با شور و شوق تمام سخن می گوید. غزل مولانا در مسیر تربیت انسان کامل و شناخت راه خداست. پی بردن انسان به ارزش و گوهر حقیقی وجود خویش و آراستگی وی به کمال اخلاق، زمین? عشق ناب به معبود حقیقی را فراهم می سازد. این شیفتگی و حیرت اندر حیرت، از وی عاشقی پاک باخته و سر سپار می سازد که دیگر چیزی برای خود نمی خواهد و حاضر می شود هم? هستی خود را پاک ببازد تا به قرب معشوق نائل شود. در پژوهش حاضر، با عنوان «تحلیل موضوعی غزلیات شمس» سعی شده با بررسی و تجزیه و تحلیل غزلیات مولانا، نظرات و دیدگاه های عاشقانه و عارفانه و بینش شاعران? او را دربار? موضوعات و مطالبی از قبیل: خداشناسی، نبوت، عشق، معشوق، مستی، سکوت و خاموشی، انسان، اخلاق، مرگ و جهان آخرت و... که در غزلیات، ذهنش بدان ها معطوف بوده، بیان نماید. موضوع دیوان کبیر، البته چیزی جز عشق خدا نیست و شمس تجسم زند? حاضری است از معشوق حقیقی که خود خداست.