تأثیر ارقام مختلف کلزا بر پارامترهای زیستی شب پره spodoptera exigua (lepidoptera: noctuidae) در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
کرم برگخوار چغندر spodoptera exigua (hübner) آفتی با دامنه میزبانی و قدرت پراکنش بالاست. زیست شناسی آزمایشگاهی، پارامترهای جدول زندگی، جدول تولید مثل و رشد جمعیت s. exigua روی ده رقم کلزا شامل sarigol، slm، rgs، hayula420، opera، okapi، licord، modena، zarfam و talayeh، در اتاق رشد و شرایط دمایی 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی مورد بررسی قرار گرفت. طولانی ترین طول دوره رشد لاروی روی رقم talayehثبت شد. بیشترین میانگین طول دوره قبل از بلوغ نیز روی رقم talayeh بدست آمد. بین میانگین طول عمر حشرات کامل کرم برگخوار چغندر روی ارقام مختلف کلزا اختلاف معنی دار مشاهده شد (p<0.05). امید به زندگی در زمان ظهور حشرات کامل روی ارقام sarigol، slm، hayula420، rgs، opera، okapi، licord، modena، zarfam و talayeh به ترتیب 29/14، 95/17، 82/14، 74/15، 93/14، 53/24، 04/21، 17/21، 59/21 و 53/22 روز به دست آمد. بیشترین و کمترین مقادیر این پارامتر به ترتیب روی ارقام okapiو hayula420ثبت شد. نرخ ناخالص باروری شب پره روی رقم okapi بیشترین مقدار را ثبت کرد. نرخ ذاتی افزایش جمعیتrm به ترتیب 005/0±205/0، 001/0±298/0، 004/0±238/0، 005/0±270/0، 002/0±247/0، 002/0±288/0، 003/0±254/0، 004/0±210/0، 006/0±243/0 و 005/0±205/0 و نرخ خالص تولید مثل r0 نیز به ترتیب 418/19±79/195، 977/12±50/326، 285/21±68/201، 700/34±05/274، 987/12±88/185، 125/20±48/336، 415/17±67/230، 921/20±93/209، 034/31±25/308 و 285/16±98/148 روی ارقام مذکور بدست آمد. میانگین طولانی ترین و کوتاهترین مدت زمان هر نسل شب پره به ترتیب روی ارقامtalayeh و hayula420 ثبت شد. با توجه به نتایج کسب شده ارقام sarigol، talayeh، modenaو zarfam مقاوم و slm، rgs003 و okapi نیمه حساس و سه رقم opera، licord و hayula420 تحت عنوان ارقام حساس محسوب می شوند.