طراحی خانه مسکونی در اصفهان، با جستجوی کیفیت گمشده ی خانه ی ایرانی
چکیده
بشر همواره خانه اش را به تناسب ساختمان وجود خویش می سازد، چون ساختمان این خانه تغییر کند شهر و خانه هم طور دیگری ساخته می شود. اکنون دنیای امروزی ما چه تغییراتی داشته است که اغلب خانه های امروزی ساخته ی بشر، پاسخگوی تمامی نیازهای انسان اعم از، نیازهای مادی و معنوی نمی باشد؟ به راستی نیازهای ما در خانه فقط خوردن و خوابیدن و... است؟ خانه ی امروز تپش زندگیش، صدای آب وسبزی درخت و قرمزی ماهی حوض نیست.خانه ی امروز روح و زندگی و شادابی اش کمرنگ شده است. بنابراین برای جان دادن به مسکن امروز باید روح جاری در آن را شناخت و برای شناخت روح، باید ارزش های رایج بین مردم و نیازهای آنها، وعواملی که باعث غنی شدن مسکن می شود را پیدا کرد و سپس به آن کالبد داد. مسئله ی مطرح شده در این پژوهش پیدانمودن کیفیتی است که در خانه ی ایرانی امروز ما رنگ باخته است. بدین منظور چالش ابتدایی، شناخت معنا و مفهوم کیفیت در خانه بود و سپس عنوان کیفیت گمشده ی خانه ی ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. در تحلیل این موضوع، نبودن فضایی انسجام دهنده و یکپارچه کننده در خانه، به عنوان کیفیت گمشده ی خانه ی ایرانی حدس زده شد که این فضا، قلب خانه نام گرفت و نبود آن در خانه های امروزی مشکل مسکن امروزی ما مطرح گشت. برای اثبات این نظریه و پیدا کردن چگونگی شکل گیری قلب در خانه های امروزی، خانه های شهر اصفهان، در دو گروه معاصر و قدیمی بازدید شدند. از بررسی پلانها، مدارک تصویری و مصاحبه با اعضای خانواده ی هر نمونه، فضای اصلی زندگی(سالن، نشیمن) به عنوان قلب تپنده ی خانه شناخته شد. فضای اصلی خانه های بازدید شده با توجه به شاخصه هایی مانند: هندسه، تناسبات، دید، جهت گیری و سازمان یابی فضایی، از لحاظ معماری مورد تحلیل قرارگرفت. وپس از ارزیابی کیفی تک تک نمونه ها به نتایجی جهت بالا بردن کیفیت فضای اصلی زندگی رسیدیم. سپس فضای اصلی خانه های بازدید شده، با فضای اصلی خانه ی قدیمی مقایسه شد و پس از بررسی نتایج ارزیابی کیفی نمونه های معاصر و نتایج حاصل از مقایسه ی بین نمونه های معاصر و قدیمی، نظریه ی قبلی مبنی بر اینکه فضای اصلی زندگی به عنوان قلب خانه است، مردود شناخته شد. و روح و حیات موجود در فضا را، همان قلب خانه و یا کیفیت گمشده ی خانه ی ایرانی دانستیم. پژوهش حاضر ، پژوهشی کیفی می باشد که نتایج بدست آمده حاکی از آن است که، برای بالا بردن کیفیت طراحی خانه های امروزی ،به روح و حیات جاری در فضاهای خانه توجه عمیقی شود . با بررسی و شناخت شیوه زندگی خانواده ایرانی میتوان ، راهکارهایی برای احیا و کالبدی کردن روح وحیات در خانه بدست آورد که در قسمت طراحی این پژوهش با توجه به همین نگرش بیانیه هایی برای طراحی خانه ی ایرانی امروز، در شهر اصفهان تدوین گشت.