ارزیابی ژئوسایتهای شهرستان ماهنشان استان زنجان به منظور گسترش ژئوتوریسم
چکیده
ژئوتوریسم یا زمین‌گردشگری در مفهوم عام به عنوان بخشی از اکوتوریسم (بومگردی) مطرح است و در مفهوم خاص خود (که در این تحقیق نیز مد نظر بوده است)، بر پدیدههای زمینشناسی و ژئومورفولوژیکی تاکید دارد. به بیانی دیگر، در زمین‌گردشگری ژئوسایتها در مرکز توجه گردشگران قرار میگیرند. یک ژئوسایت میتواند یک چشمانداز، دستهای از اشکال متنوع ناهمواریهای سطح زمین (لندفرمها)، یا یک لندفرم منفرد، یک رخنمون سنگی، لایههای فسیلدار و یا یک فسیل خاص باشد. این تحقیق با هدف شناسایی و ارزیابی ژئوسایتهای اصلی منطقه ماهنشان و معرفی آنها صورت گرفته است. روش آن توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات لازم از طریق مطالعات کتابخانهای و میدانی به دست آمد. نقشههای زمینشناسی 1:250000 و 1:100000 و نقشههای توپوگرافی 1:250000 و 1:50000 و دستگاه جی پی اس (gps) برای ثبت مختصات سایتها و عوارض زمین در محل، مهمترین ابزار میدانی گردآوری و تحلیل اطلاعات بود. همچنین، برای تحلیل ژئوسایتها، ضمن بهرهگیری از روشهای معمول، پنج معیار اصلی شامل نوع پدیده، ارزش گردشگری، گسترهی اهمیت، دسترسی و ثبت اثر، همراه با ذکر مختصات مکانی و همجواریها در نظر گرفته شد (بر اساس روش نبوی). نتایج این تحقیق حکایت از شش ژئوسایت ارزشمند برای زمین‌گردشگری در منطقه دارد شامل دودکش جن مادآباد، قلعه بهستان، دودکشهای جن قره دره انگوران، آبگیر خندقلو، تنگ اندآباد و معدن نمک چهرآباد میباشد که ویژگیهای شاخص آنها بررسی و ارائه شده است. شایان ذکر است با مطالعه بیشتر و در نظر گرفتن سایر ارزشهای زمینشناسی و حفاظتی، احتمالا میتوان سایتهای بیشتری را در آینده شناسایی نمود.