پایان‌نامه

مطالعه سفال های اسلامی مکشوفه از محوطه ذلف آباد فراهان

چکیده

چکیده یکی از محوطه های بزرگ دوران اسلامی شهرستان فراهان استان مرکزی، محوطه ی ذلف آباد بوده که در فاصله ی یک و نیم کیلومتری شهر جدید فرمهین، در منطقه ای نیمه بیابانی قرار گرفته است. با توجه به مواردی چون نام محوطه و اشارات متون تاریخی، به احتمال زیاد این محوطه همان ذلف آباد یا دلف آباد قدیم بوده که در برخی متون تاریخی و جغرافیای تاریخی، به ویژه متون قرن 7-8 ه.ق، بدان اشاره شده است. این محوطه در سال 1387 مورد بررسی باستان شناسی، گمانه زنی و کاوش های باستان شناسی قرار گرفت که داده های سفالی حاصل از آن، در این پایان نامه ارائه شده است. سفال های این محوطه بعد از آمارگیری و بررسی دقیق، مورد مطالعه و طبقه بندی های مختلف قرار گرفتند که در نتیجه ی آن مشخص شد که بیش از 10 درصد سفال های محوطه لعاب دار بوده که این امر نشان دهنده ی وجود مرکزیت شهری در آنجا است. هم چنین ویژگیهای فنی و تزیینی آنها که بیشتر مربوط به قرون 7 تا 9 ه.ق. بودند، مورد مطالعه و طبقه بندی قرار گرفتند. سپس با توجه با توجه به نحوه ی پراکنش آنها در سطح محوطه و نیز استفاده از داده های دیگری مانند نوع فضاهای معماری محوطه حاصل از کاوشها، تا حدودی قسمتهای مختلف مسکونی محوطه، که احتمالاً در ارتباط با طبقات اجتماعی مختلف محوطه بوده، مشخص گردید. در نهایت میزان پراکنش گونه های مختلف سفالین در استقرار های چهار منطقه ی ساوه، زرندیه، دشت تهران و شازند - اراک مشخص گردیده و یک گاهنگاری نسبی و تخمینی از استقرارهای اسلامی این مناطق ارائه گردیده است.

اساتید راهنما و مشاور

داود صارمی نایینی، رسول موسوی حاجی

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • پویایی اجتماعی و اقتصادی کرمان در جنوب‌شرق ایران؛ بر پایه متون تاریخی و یافته‌های سفال دوران اسلامی در محوطه قلعه‌دختر

    مقاله۲۰۲۲پژوهش های باستان شناسیساره طهماسبی زاده، مریم محمدی، سعید امیرحاجلو، رضا ریاحیان گهرتی

    محوطۀ قلعه‌دختر در حاشیۀ شرقی شهر کرمان، با عرصۀ حدود 10 هکتاری، بخش مهمی از سازمان فضایی شهر کهن کرمان در دوران اسلامی بوده است. گسترۀ آثار معماری و مواد فرهنگی، به‌ویژه قطعات سفال بر اهمیت فرهنگی و تاریخی این محوطه دلالت می‌نمایند؛ درحالی‌که در پژوهش‌های پیشین، نقش و جایگاه قلع

  • بررسی و تحلیل نقوش سفال قالب زده محوّطه ی اسلامی شادیاخ نیشابور

    مقالهدو فصلنامه هنر بومییونس یوسف وند، کارشناس ارشد باستان شناسی، دانشگاه محقّق اردبیلی لیلا غفارپور، کارشناس ارشد باستان شناسی، دانشگاه محقّق اردبیلی فرشاد میری، کارشناس ارشد باستان شناسی، دانشگاه محقّق اردبیلی

    تولید سفال به شیوه قالبی در کنار سایر انواع سفال در شادیاخ، در قرون میانی اسلام رواج بسیار داشته که آمار زیاد این سفالینه ها و یافته هایی در ارتباط با تولید آنها در محل، همچون قالب های سفالی و کوره سفال پزی، دلیلی بر تخصصی بودن کارگاه های سازنده این گونه های سفالی در شادیاخ می با

  • معرفی و تحلیل سفال های دوران اسلامی محوطه ی زینوآباد-بهار، همدان

    مقالهپژوهش های باستان شناسیمریم محمدی، استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا محمد شعبانی، کارشناس ارشد باستان شناس اداره ی کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان

    دشت همدان-بهار واقع در کرانه های شمالی کوه الوند در استان همدان با داشتن شرایط مناسب زیستی، از جمله؛ خاک حاصلخیز، مجموعه ای از رودخانه های دائمی و فصلی و موقعیت ارتباطی و تجاری به عنوان یکی از مهم ترین کانون های جوامع انسانی در دوره های مختلف تاریخی در غرب ایران شناخته می شده است

  • بررسی باستان شناسی سفال های دورة اسلامی محوطة باستانی نچیر خانلق ری

    مقاله۲۰۱۲مطالعات باستان شناسیفیروز مهجور، محمد ابراهیمی¬نیا، حسین صدیقیان

    محوطة باستانی نچیر خانلق، واقع در بخش فشافویه شهر ری، با عرصه دست کم 11 هکتاری، یکی از محوطه های مهم دورة اسلامی است که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. متأسفانه بخش هایی از آن توسط ادوات کشاورزی تسطیح شده است. علاوه بر وسعت بسیار زیاد، پراکنش فراوان و گسترده آثار فرهنگی در

  • معرفی و تحلیل سفال های دوران اسلامی محوطه ی زینوآباد-بهار، همدان

    مقاله۲۰۱۶پژوهش های باستان شناسیمریم محمدی، محمد شعبانی

    دشت همدان-بهار واقع در کرانه‌های شمالی کوه الوند در استان همدان با داشتن شرایط مناسب زیستی، از جمله؛ خاک حاصلخیز، مجموعه‌ای از رودخانه‌های دائمی و فصلی و موقعیت ارتباطی و تجاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های جوامع انسانی در دوره‌های مختلف تاریخی در غرب ایران شناخته می‌شده است

  • مطالعه باستان‌شناختی سفال های دوران اسلامیِ محوطه قلعه سنگ؛ شهر قدیم سیرجان

    مقاله۲۰۲۰پژوهش های باستان شناسیسعید امیرحاجلو، حسین صدیقیان

    سیرجان یکی از پنج ولایت کرمان در دوران اسلامی بود و برپایه‌ی بررسی‌های باستان‌شناسی و منابع تاریخی، چندین‌بار جابه‌جایی داشته است. این شهر، از سده‌های ششم تا نهم هجری‌قمری در محوطه‌ی قلعه‌سنگ گسترش یافت. در فصل اول کاوش و بررسی باستان‌شناسی نگارندگان در قلعه‌سنگ علاوه‌بر شناسایی