بررسی پتانسیل سیل خیزی با استفاده از مدل scs (مطالعه موردی حوضه شهرچای ارومیه).
چکیده
چکیده یکی از مهمترین اقدامات مورد نظر در پروژههای مدیریت سیلاب، بررسی میزان مشارکت زیرحوضههای مختلف یک آبخیز در تعیین مولفههای مختلف سیلاب خروجی از حوضه است. با توجه به نبود ایستگاههای هیدرومتری در محل خروجی تمام زیرحوضهها، تحقق هدف مذکور نیازمند شبیهسازی فرآیند بارش-رواناب در زیرحوضهها از طریق مدلهای هیدرولوژیکی میباشد.تحقیق حاضر به اولویتبندی سیلخیزی زیرحوضههای آبخیز شهرچای ارومیه با مساحت 408 کیلومترمربع بر دبی اوج و حجم سیلاب، با استفاده از مدل hec-hms پرداخته است. در این تحقیق پس از تهیه اطلاعات مورد نیاز برای تهیه هیدروگراف سیل، از روش شبیهسازی هیدرولوژیکی scs در تبدیل رابطه بارش- رواناب در سطح زیرحوضهها و نیز روندیابی آبراهههای اصلی به روش ماسکینگام به منظور استخراج هیدروگراف سیل خروجی حوضه استفاده شد. اولویتبندی زیرحوضهها از نظر سیلخیزی با کاربرد مدل hec-hms محاسبه شده و واسنجی لازم برای پارامترهایی چون تلفات اولیه، شماره منحنی و زمان تأخیر صورت گرفت. سپس با حذف متوالی و یک به یک زیرحوضهها از فرآیند روندیابی داخل حوضه، میزان مشارکت آنها در دبی اوج و حجم سیل خروجی حوضه، تعیین و اولویتبندی مربوطه انجام گرفت. نتایج اولویتبندی نهایی زیرحوضهها بر اساس مشارکت در دبی خروجی کل حوضه به ازای واحد سطحنشان داد، زیرحوضه شماره چهار دارای اولویت اول و همچنین زیرحوضه شماره هشت دارای اولویت آخر میباشند. به این ترتیب، ارتباط بین مشارکت سیل زیرحوضهها با مساحت آنها غیرخطی است. لذا با تمرکز عملیات آبخیزداری و کنترل سیلاب بر اساس اولویتها و مناطق تعیین شده، ضمن دسترسی به اهداف تحقیق، کاهش قابل توجهی در هزینههای اجرایی طرح پیشبینی میگردد.