بررسی نحوه توزیع و رخداد عناصر با ارزش در ذخیره ی باقیمانده ی آنومالی شماره (1) معدن سنگ آهن گل-گهر سیرجان-کرمان
چکیده
معدن سنگ آهن گل گهر در 55 کیلومتری جنوب غرب سیرجان، در زون زمین ساختی سنندج- سیرجان واقع شده است. سنگ های همبر آن شامل واحدهای دگرگونی کمپلکس گل گهر متشکل از آمفیبولیت، میکاشیست، مرمر و گرافیت شیست به سن پالئوزوئیک می باشند. کانی اکسیدی اصلی این معدن مگنتیت بوده و علاوه بر آن کانیهای اکسیدی فرعی مانند هماتیت، مارتیت، گوتیت، روتیل، تیتانومگنتیت و ایلمنیت در این معدن وجود دارند. کانیهای ایلمنیت، روتیل و تیتانومگنتیت به صورت صفحات اکسلوشن در متن مگنتیت یافت می شوند. با انجام آنالیز ftir بر روی مگنتیت خالص طیف جذب بدست آمده برای کانیهای مگنتیت و ایلمنیت به ترتیب در محدوده تقریبی 43/570 و 05/461 نانومتر می-باشد. آنالیز میکروپروب کانی مگنتیت نشان می دهد که 100-97 % نمونه ها از مجموع feo+fe2o3 تشکیل شده و کانی ایلمنیت حاوی 52-49 درصد tio2 و 46-43 درصد feo می باشد. در کانی مگنتیت با افزایش محتوی tio2 اکسیدهای cr, fe و v کاهش می یابد. در کانی ایلمنیت با افزایش tio2 اکسیدهای mn و v افزایش یافته و با کاهش مقدار tio2محتوی cr2o3 و feo افزایش می یابد. در کانی ایلمنیت مقدار وانادیوم و تیتانیوم به طور همزمان افزایش می یابد. محتوی عناصر فرعی نیکل، مس، روی، کروم، کبالت، تیتان و وانادیوم در مقایسه با انواع کانسارهای آهن ماگمایی، متاسوماتیک و آتشفشانی-رسوبی، مشابه با کانسارهای آهن آتشفشانی-رسوبی می باشد. ضریب همبستگی بین عناصر با ارزش و روابط ژئوشیمیایی نشان دهنده وجود دو منشأ سیالات گرمابی و خرده های کلاستیک فلسیک و مافیک وارد شده به حوضه تشکیل کانسار می باشند. غلظت عناصرcr, zn, y zr, rb, sr, ba mn, و اکسیدهای اصلی در معدن گل گهر شبیه به پراکندگی این عناصر در کانسارهای آهن نواری تیپ راپیتان می باشد. الگوی توزیع عناصر نادر خاکی در معدن شماره (1) شبیه به پراکندگی این عناصر در کانسارهای آهن نواری راپیتان بوده و آنومالی منفی eu و ceمربوط به فرآیند اکسایش در کانسار می باشد.