بررسی تطبیقی جهان نگری کهن ایرانی و حکمت اشراق وتاثیر آن بر نگارگری اسلامی
چکیده
در جهان بینی ایرانی، فرزان روشنی(فلسفه ی نور-حکمت اشراقی) است که بیشتر پدیده ها در هنرهای دیداری به آن پایان می گیرد.چرا که خداوند،روشنی بی پایان است . در آیین مهر و مزد یسنا و در باورهای مانی است که روشنی(نور) از ارزش و فرخندگی والایی برخوردار می گردد.پس از آنها،در اسلام است که خداوند نور آسمان ها و زمین خوانده می شود و ارج گذاری این پدیده ی خجسته،باری دیگر آشکار می شود.در روزگاران اسلامی،فرزانگان و «عرفا» و «اهل تصوف» که همگی به گونه ای وابسته به جهان «شیعی» هستند،نگاهدارنده ی گنجینه های پیشینیان می شوند و این باورها را با اندیشه ی یکتا پرستانه ی اسلام می آمیزند.سخن فرزانگان و فرهنگیان و هنرمندان ایرانی مسلمان،پیرامون اندیشه ی روشنی و رنگ ،باورمندی به جهان انگاره ها(عالم مُثُل)،رازپردازی و یافتن نشانه های پدیداریی، که همگی به گونه ای به پدیدار روشنی(نور)بر می گردند،مانند: نقش گردونه ی مهر(چلیپا=سواستیکا)، سیمرغ، سرو،چنار،تاک ،انار،درخت خرما(نخل)،کوه کیهانی، انسان نورانی و پدیدار های رنگی،سرخ و زرگون(طلایی)وکبود و... گواه این سخنان اند.