پایان‌نامه

اقتباسات قرآنی در دیوان های شاعران برجسته اسلامی قرن اول هجری

چکیده

بعد از ظهور اسلام و نزول قرآن کریم، شاعران و نویسندگان در آفرینش آثار ادبی خود، اسلوب قرآن و شیوه های بیانی آن را الگوی کار خود قرار دادند و از الفاظ و اندیشه های قرآنی در لابه لای شعرهای خود بهره جستند، به گونه ای که موضوع اقتباس از قرآن به بابی فراخ تبدیل شد و کتابهایی به آن اختصاص یافت. بنابراین پیوندی که میان ادبیّات قرآنی و ادبیّات عربی و به طور خاص شعر ایجاد شده است، پیوندی ژرف و ناگسستنی است، به طوری که تحت تاثیر قرآن بسیاری از اصطلاحات ادبی، فقهی، کلامی و ... در ادبیّات عربی به وجود آمد. قرآن دروازه های فنون تازه ای از علوم را به روی ادبیّات گشود. مولّف در این رساله بر آن است که ضمن تعریف اقتباس و پیشین? آن و معرّفی انواع آن، به تأثیر قرآن بر ادبیّات عربی در اغراض و معانی و در الفاظ و واژگان و به بیان اختلاف آراء بین علما و بلاغیین بپردازد. از همین رهگذر، اقتباسات قرآنی همچون اقتباسات کلمه ای، آیه ای، لفظی و معنایی به کار گرفته شده در دیوان های شاعران برجسته اسلامی قرن اوّل هجری را عرضه نموده ایم. در پایان نیز فهرستی از آیات قرآن و اشعار عربی ترتیب داده ایم.

اساتید راهنما و مشاور

محمود آبدانان مهدی زاده

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • نقش دبیران ایرانی در تأسیس و تکوین دیوانسالاری اسلامی در قرن اول هجری

    مقاله۲۰۱۰پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامیرمضان رضائی، سید جمال موسوی، علی بیات

    بعد از شکل‌گیری حکومت اسلامی به دست پیامبر اکرم (ص) در مدینه و گسترش قلمرو آن به سراسر جزیرة العرب و سپس به مناطق مهم تحت سلطه دو امپراتوری روم شرقی و ایران ساسانی، ایجاد و توسعه تشکیلات اداری و مالی منسجم و گسترده ضروری بود. به گواه اطلاعات مندرج در منابع تاریخی، میراث دیوانی ای

  • نقش دبیران ایرانی در تأسیس و تکوین دیوانسالاری اسلامی در قرن اول هجری

    مقاله۲۰۱۱پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامیرمضان رضائی، علی بیات، سید جمال موسوی

    بعد از شکل گیری حکومت اسلامی به دست پیامبر اکرم (ص) در مدینه و گسترش قلمرو آن به سراسر جزیرة العرب و سپس به مناطق مهم تحت سلطه دو امپراتوری روم شرقی و ایران ساسانی، ایجاد و توسعه تشکیلات اداری و مالی منسجم و گسترده ضروری بود. به گواه اطلاعات مندرج در منابع تاریخی، میراث دیوانی ای

  • تاریخ‏نگاری اسلامی در دو قرن اول هجری

    مقاله۲۰۰۳فصلنامه علمی پژوهشی تاریخ اسلاممعصومه فرشچی

    جنبش فرهنگی تاریخ‏نگاری اسلامی همواره تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گرفته است که بخشی از آنها ریشه در نیازهای حیات اجتماعی و بخشی دیگر نیز از سطوح پیشرفت جامعه‏ی انسانی متأثر شده‏اند. در این مقاله به برخی عوامل مؤثر بر این بخش و ویژگی‏های آن توجه شده و به تناسب بحثی درباره‏ی مکاتب ت

  • تاریخ‏نگاری اسلامی در دو قرن اول هجری

    مقالهفصلنامه علمی پژوهشی تاریخ اسلاممعصومه فرشچی، کارشناس ارشد تاریخ اسلام - دانشگاه الزهرا(س) .

    جنبش فرهنگی تاریخ‏نگاری اسلامی همواره تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گرفته است که بخشی از آنها ریشه در نیازهای حیات اجتماعی و بخشی دیگر نیز از سطوح پیشرفت جامعه‏ی انسانی متأثر شده‏اند. در این مقاله به برخی عوامل مؤثر بر این بخش و ویژگی‏های آن توجه شده و به تناسب بحثی درباره‏ی مکاتب ت

  • تاریخنگاری اسلامی در دو قرن اول هجری

    مقاله۲۰۰۳فصلنامه علمی پژوهشی تاریخ اسلاممعصومه فرشچی

    جنبش فرهنگی تاریخنگاری اسلامی همواره تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گرفته است که بخشی از آنها ریشه در نیازهای حیات اجتماعی و بخشی دیگر نیز از سطوح پیشرفت جامعهی انسانی متأثر شدهاند. در این مقاله به برخی عوامل مؤثر بر این بخش و ویژگیهای آن توجه شده و به تناسب بحثی دربارهی مکاتب تاریخن

  • بررسی دلایل هبوط آدم از بهشت در متون تفسیری، عرفانی و دیوان شاعران مشهور فارسی تا قرن هشتم هجری

    مقاله۲۰۲۱زبان و ادبیات فارسیمریم سیدان

    در عهد عتیق و قرآن کریم، آدم، نخستین نمونه انسانی آفریده خدا، ابتدا در بهشت زندگی می‌کرد، اما به‌دلایلی از بهشت به زمین فرستاده شد. ماجرای بیرون‌رفتنِ آدم از بهشت در متون کهن فارسی بازتاب وسیعی داشته و برداشت‌ها و تفسیرهای متعدد و متفاوتی از آن شده است. در مقاله حاضر، علت بیرون‌ر