زندگی روزمره بدون تلویزیون و جایگزین های تلویزیون در زندگی
چکیده
در این مطالعه شبه تحربی به دنبال بررسی اهمیت تلویزیون در میان خانواده های ایرانی بودیم. این پژوهش به مطالعه واکنش های اولیه خانواده ها در شرایط زندگی بدون تلویزیون پرداخته و جایگزین های انتخاب شده توسط خانواده ها در نبود تلویزیون را بررسی می کند. ابتدا برای رسیدن به میزان اهمیت تلویزیون در میان خانواده های ایرانی، درباره علت تماشای تلویزیون توسط ایشان و همچنین ساعات تماشای تلویزیون، خانواده ها را مورد پرسش قرار دادیم و سپس از خانواده ها خواسته شد به مدت دو هفته تماشای تلویزیون را متوقف کرده و به صورت روزانه توضیحاتی درباره احساسات و تغییراتی که در زندگی روزمره خود احساس می کنند را به صورت گزارشهای روزانه در اختیار محقق قرار دهند. اولین سوالی که در این پژوهش به دنبال پاسخ آن بودیم، تغییرات در شدت ارتباطات انسانی در میان اعضای خانواده در مدت حذف تلویزیون از زندگی روزمره آنها بود و همچنین بررسی تغییرات در سبک زندگی و شیوه های ارتباطی میان افراد خانواده در طول دو هفته حذف تلویزیون مدنظر قرار گرفت. چارچوب مفهومی این پژوهش بر اساس نظریه استفاده و رضامندی، نظریه کاشت، نظریه وابستگی مخاطب، تئوری های اوقل=ات فراغت، مطالعات انتقادی نیل پستمن و مطالعات انتقادی سید مرتضی آوینی شکل گرفته است. نتایج این تحقیق نشان می دهد دلایل خانواده های ایرانی برای تماشای تلویزیون شامل اسارت محتوایی، اولویت دادن به برنامه ای خاص و شرایط شخصی شرکت کنندگان است. نتایج مطالعه شرایط خانواده های شرکت کننده در این پژوهش پس از حذف تلویزیون نشان دهنده افزایش زمان استراحت،تنوع در عملکرد افراد، تغییر در شدت ارتباطات انسانی، برنامه ریزی دقیق تر در کارها و فعالیتهای جایگزین شخصی و رسانه ای است. حذف تلویزیون در این خانواده ها منجر به تغغیر جایگاه تلویزیون در میان آنان شده و نحوه گذران لوقات فراغت و سبک زندگی ایشان را دستخوش تغییر کرد. در پایان این تجربه، خانواده های شرکت کننده تمایلی به تکرار این آزمایش و حذف تلویزیون نداشته و در برابر تکرر آن مفاومت می کنند.