بررسی میزان تأثیرپذیری طبرسی در کتاب جوامع الجامع از کشاف زمخشری
چکیده
جارالله محمود زمخشری از علمای سنی مذهب و برجسته ی قرن ششم، آثار متنوع و ارزشمندی در شاخه های مختلف علوم تألیف کرده است. در این میان تفسیری نیز بر قرآن کریم نگاشته است که به سبب ویژگی های ادبی و بلاغی اش، ممتاز و معروف گشته است، تا آنجا که این تفسیر مورد توجه عالم شیعی مذهب معاصرش؛ فضل بن حسن طبرسی قرار گرفت و وی را بر آن داشت که با بهره گیری از نکات بدیع این تفسیر، به نگارش تفسیر جوامع الجامع بپردازد. با آنکه طبرسی از تفسیر کشاف بسیار متأثر گشته و در بخش اعظم مطالب تفسیر جوامع الجامع پیرو نوشته های کشاف بوده است، تتبع در این نوشته اش آشکار می سازد که در موارد فراوانی نیز مستقل از کشاف عمل کرده و گاه نیز به نقد آرای زمخشری پرداخته است. بیشتـرین زمینه های پیروی طبرسی از زمخشری در مباحث ادبـی، نحوی، لغـوی و علوم قرآنی است، اما در مباحث فقهی و کلامی از زمخشری، زاویه می گیرد. البته افزون بر این، این دو مفسر نامدار، در برخی از نکات نحوی و علوم قرآنی نیز اختلافاتی دارند. این پایان نامه در سه فصل به قرار زیر تنظیم گردیده است. در فصل اول به معرفی تفسیرهای کشاف و جوامع الجامع و نویسندگان آن دو یعنی زمخشری و طبرسی پرداخته شده است. در فصل دوم مشابهت های تفسیرجوامع الجامع وکشاف یعنی موارد تبعیت طبرسی از زمخشری آورده شده است. فصل سوم نیز در بر دارنده ی موارد اختلاف طبرسی با زمخشری است.