فون سنهای جنس orius wolff (hem.: anthocoridae) در منطقه ی یزد و بیولوژی سن orius albidipennis reuter با تغذیه از کنه ی تارتن توت فرنگی tetranychus turkestani (ugarov & nikolski)
چکیده
کنهی تارتن توت‌فرنگیtetranychus turkestani (ugarov & nikolski) از آفات مهم گیاهان زراعی، جالیزی، سبزیجات و محصولات گلخانهای در ایران میباشد. سنهای جنس orius (hem.: anthocoridae) به عنوان شکارگرهای موثر کنه‌های تارتن شناخته شدهاند. اولین گام در استفاده از این سنها در کنترل بیولوژیک، شناسایی گونهی مناسب و بررسی خصوصیات زیستی آنها می باشد. در این مطالعه فون سنهای orius spp. روی محصولات مختلف کشاورزی در بخشهایی از استان یزد در سالهای 1389 و 1390و بیولوژی سن غالب orius albidipennis در دماهای مختلف، همچنین واکنش تابعی تمامی مراحل رشدی سن با تغذیه از کنهی t. turkestani بررسی شد. نتایج حاصل نشان داد که گونههای 1- orius albidipennis (reuter)، 2- orius niger (wolff)، 3- orius pallidicornis (reuter)، 4- orius laevigatus (fiber) و 5- orius vicinus (ribaut) در مناطق بررسی شده فعالیت دارند. مطالعهی بیولوژی سن o. albidipennis نشان داد که طول دورهی رشد پیش از بلوغ این شکارگر در سه دمای 20، 25 و 30 درجهی سانتیگراد با تغذیه از کنهی t. turkestani به ترتیب برابر با 54/34، 82/16 و 68/11 روز برای سن ماده و 83/31 ، 1/16 و 89/11 روز برای سن نر بود. میزان مرگ و میر این حشره در سه دمای مذکور به ترتیب برابر با 30، 12/28 و 25/17 درصد بود. طول عمر حشرات ماده و نر در دو دمای 25 و 30 درجه سانتیگراد به ترتیب برابر با 22/26، 6/17 و 43/22، 22/13 روز بود. میزان تخم کل حشره ماده در دو دمای مذکور به ترتیب برابر 50 و 39 عدد تخم بود. نرخ ذاتی رشد (rm) این شکارگر در دو دمای مذکور به ترتیب برابر با 124/0 و 165/0 بود. همچنین طول دوره یک نسل o. albidipennis در دو دمای ذکر شده برابر با 59/23 و 375/16 روز بود. واکنش تابعی مراحل مختلف رشدی این سن روی مراحل بالغ کنهی t. turkestani بررسی گردید. متوسط حداکثر میزان تغذیهی مراحل سنین اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم پورگی و حشرات بالغ ماده و نر به ترتیب برابر با 6/9، 23، 8/34، 2/39، 1/48، 4/56 و 1/49 عدد کنهی بالغ ماده بود. واکنش تابعی کلیهی مراحل رشدی مطالعه شده (به جز مرحلهی پورهی سن چهارم) از نوع دوم هولینگ بود. مرحلهی پورهی سن چهارم واکنش تابعی از نوع سوم هولینگ را نشان داد. نتایج این مطالعه نشان داد که سن شکارگر o. albidipennis دارای سازگاری بیشتری با شرایط منطقه میباشد و با توجه به غالبیت آن در استان یزد، به نظر میرسد که این گونه نامزد مناسبی جهت استفاده در پرورش انبوه و رهاسازی برای کنترل بسیاری از آفات در شرایط گلخانهای و غیر گلخانهای باشد. همچنین این سن شکارگر به عنوان یک عامل کنترل بیولوژیک توانایی لازم برای کنترل بیولوژیکی کنهی تارتن t. turkestani را دارد.