شبیه سازی منابع آب زیرزمینی دشت باغه با استفاده از مدل ریاضی تفاضلات محدود
چکیده
با توجه به کمبود آب شیرین، به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک، آبهای غیر متعارف به عنوان منبعی برای آبیاری مدنظر قرار گرفته اند. بهره گیری از منابع آبی غیر معمول، از قبیل آبهای شور و لب شور، تا حدودی می تواند مشکلات کم آبی و چالش های ناشی ازآن را در مناطق بحرانی برطرف سازد. در چنین شرایطی اهمیت مدیریت بهینه آبخوان ها، دوچندان شده و مدل سازی آبهای زیرزمینی با توجه به کارایی بالا و هزینه های کمتر نسبت به روش های دیگر، امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است. مدل کمّی آبهای زیرزمینی دشت باغه، به وسعت 55 کیلومتر مربع، واقع در شمال غرب اهواز نیز به همین منظور تهیه گردیده است.درک کمی جریان آب های زیرزمینی و مولفه های گوناگون بیلان دشت، از اهداف اصلی تهیه مدل آب های زیرزمینی دشت باغهاست،که فرایند بهینه تصمیم گیری برای مدیریت آبخوان و مطالعات نیمه تفضیلی بعدی نظیر شبیه سازی کیفی، بر اساس آن ها خواهد بود. در این راستا پس از انتخاب الگوریتم و بسته نرم افزاری مناسب(gms7.1)اقدام به تهیه مدل تفهیمی گردید. طی مرحله طراحی مدل، منطقه مورد مطالعه، به شبکه های منظم تقسیم بندی شد و شرایط اولیه و شرایط مرزی، مشخص شده و بر مدل اعمال گردید. سپس مدل از مهر 1387 تا شهریور 1388 در حالت نا ماندگار طی 12 دوره تنش کالیبره و پس از بهینه سازی پارامترهای هیدروژئولوژیکی (مدل سازی معکوس)، مدل از مهر 1388 تا شهریور 1389 صحت سنجی شد. پس از واسنجی و صحت سنجی، مدل توانست به خوبی شرایط آبخوان را شبیه سازی نماید. در نهایت برخی گزینه های مدیریتی، با استفاده از مدل کمی، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج برای سناریوهای مختلف از جمله پیشبینیوضعیتآبهایزیرزمینیدرشرایطخشکسالیوترسالی وحفاری چاههای بهره برداریمجازیدردشتباغه،تجزیهوتحلیلگردید.