تحلیل و بررسی روابط بین کسری بودجه، نقدینگی و تورم در ایران (1387-1357)
چکیده
در چند دهه گذشته رشد فزاینده هزینه های دولتی، بروز کسری بودجه در پاره ای از کشورهای در حال توسعه و افزایش نقدینگی و نیز بی ثباتی قیمت ها را در پی داشته است. هرچند که همواره نمی توان میان کسری بودجه و افزایش حجم نقدینگی و تورم یک پیوند قطعی در نظر گرفت، اما تصدی گری گسترده دولت در اقتصاد ایران و بروز کسری بودجه دائم از یک سو و جهش متغیرهای پولی در سایه مستقل نبودن بانک مرکزی از سوی دیگر، امکان بررسی آثار متقابل حجم نقدینگی زیر نظر کنترل دولت و روند قیمت ها را فراهم آورده است. در این مطالعه به تحلیل و بررسی روابط بین کسری بودجه دولت، نقدینگی و تورم در ایران می پردازد. روابط علیت بین متغیرها، طی سال های 1387-1357 با استفاده از الگوی خود توضیح برداری (var) سه متغیره مورد بررسی قرار گرفته است. بدلیل حساسیت این آزمون به رتبه مدل خودرگرسیو برداری(var)، برای اطمینان از نتایج آزمون، علیت تودا و یاماموتو مورد استفاده قرار گرفته است. که این روش تخمین یک مدل خود رگرسیون برداری تعمیم یافته است. نتایج مدل ها در سطح خطای 5% نشان می دهد یک رابطه علیتی یکطرفه بین نقدینگی و تورم از سمت نقدینگی بر تورم وجود دارد. ولی بین رشدکسری بودجه و تورم و همچنین بین رشدکسری بودجه و نقدینگی در ایران رابطه علیتی برقرار نیست و فرضیه وجود رابطه علیت بین این متغیرها رد می شود.