پایان‌نامه

بررسی نفس از دیدگاه ابن سینا و تبیین دلالت های تربیتی آن

شهناز شهریاری نیسیانی

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نفس از دیدگاه ابن سینا و تبیین دلالت های تربیتی آن بود. بدین صورت که دیدگاه فلسفی ابن سینا درباره نفس مورد بررسی قرار گرفت و دلالت های تربیتی آن در چهار بعد مراحل، اهداف، اصول و روش های تعلیم و تربیت استخراج و استنباط گردید. این پژوهش که در زمره طرح های تحقیقی کیفی، بنیادی و توصیفی ـ تحلیلی است، براساس نظر برخی از صاحب نظران مبنی بر اینکه فلسفه بیش از هر چیز سیستمی از اندیشه ها درباره ذات واقعیت و ارزش ها است و فلسفه تعلیم و تربیت کاربرد این اندیشه ها در تعلیم و تربیت است و می توان از هر سیستم فلسفی نتیجه تربیتی گرفت، به استخراج و استنباط دلالت های تربیتی از دیدگاه ابن سینا درباره نفس پرداخته شد. در این پژوهش ضمن پرداختن به دیدگاه ابن سینا درباره نفس که شامل بررسی ماهیت نفس، مراتب، قوا و فرایند تکامل آن است، با بررسی نظرات مطرح در این حوزه، دلالت های تربیتی مرتبط با این مباحث مورد بحث قرار گرفت. نتایج حاصل از پژوهش در بحث مراحل، با توجه به فرایند تکامل نفس و ظهور تدریجی قوای هر مرتبه و همچنین مراتب ادراک، به تقسیم بندی مراحل تعلیم و تربیت انجامید. در بخش اهداف، هدف غایی تعلیم و تربیت دستیابی به سعادت حقیقی بوده و اهداف واسطه ای در راستای هدف غایی مورد بررسی قرار گرفت. اصول تعلیم و تربیت با نظر به مبانی فلسفی دیدگاه ابن سینا درباره نفس مطرح گردید و روش های تعلیم و تربیت نیز با توجه به مراحل ادراک نفس و همچنین اصول تعلیم و تربیت در ذیل دو دسته روش های اصلی و تکمیلی مورد بررسی قرار گرفت.

اساتید راهنما و مشاور

رضاعلی نوروزی، محمد نجفی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تحلیل و تبیین مبانی معرفت شناختی ابن سینا و دلالت های تربیتی آن

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده علوم تربیتی و روانشناسیکمال نصرتی هشی

    هدف این پژ‍وهش تحلیل و تبیین مبانی معرفت شناختی ابن سینا و دلالت های تربیتی آن بود. بدین صورت که دیدگاه های ابن سینا در باب مبانی معرفت شناسی مورد تحلیل قرار گرفت و در مرحله بعد بر اساس مبانی معرفت شناسی ایشان به استنباط دلالت های تربیتی آن در خصوص اهداف، اصول، و روش های تربیتی پ

  • رابطه ی نفس و بدن از دیدگاه ابن سینا و لایب نیتس

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده علوم انسانیفاطمه شاهسونی

    پرسش درباره ی رابطه ی تن و روان از پرسش های بنیادین در علم النفس فلسفی و روان شناسی جدید است که پاسخ به آن روشن گر طرز تفکر اندیشه وران در باب معرفت نفس می باشد. این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی، متکفل بررسی رابطه ی نفس و بدن از دیدگاه ابن سینا و لایب نیتس می باشد. بدین ترتیب که؛

  • رابطه نفس و بدن از دیدگاه ابن سینا و دکارت

    پایان‌نامه۲۰۰۸وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیرازفاطمه عظمت مدار

    بشر از مرگ و زندگی، خوابیدن و خواب دیدن به تصور نفس نائل می شود. پی بردن به حقیقت نفس و اسرار نهفته آن، همچنین دانستن تأثیرات متقابلی که بین نفس و بدن وجود دارد، یکی از مسائلی است که فکر دانشمندان را در تمام اعصار به خود مشغول کرده است. ابن سینا در زمینه نفس و ارتباط آن با بدن ما

  • بررسی مبانی متفاوت دیدگاه ابن سینا و ابن رشد در مسئل? جوهریت، تجرد و بقای نفس.

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده الهیات و معارف اسلامیسکینه ابوعلی

    ارزیابی و بررسی موضوع جوهریت، تجرد، و بقای نفس انسانی توسط دو فیلسوف به نام های ابن سینا (370-428 ه. ق) و ابن رشد (520-595 ه. ق)، مسئل? این رساله را تشکیل می دهد. تعارض و ابهاماتی که در برخی از آراء ارسطو دیده می شود، منشأ اختلاف نظرهای شارحان وی دراین باره شده است. افرادی همچون

  • استکمال نفس از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - دانشکده علوم انسانیاکبر سیاوشی

    شناخت مسئله استکمال نفس برای انسان ضروری بوده وارتباط وثیقی با میل جاودانگی او و دیگر مسائل اساسی در زندگی دنیوی دارد و می تواند نگرش ما را به آن تغییر دهد. نویسنده این رساله نیزدر حد بضاعت خودبه بررسی مختصری از این مسئله مهم پرداخته است. کندوکاو در این مسئلهبا سوالی تحت عنوان«اس

  • ارتباط قوای نفس با نفس و نفس با بدن از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهریزهرا معیری

    نوشتار حاضر جهت تبیین ارتباط قوای نفس با یکدیگر و با نفس و همچنین ارتباط نفس با بدن بر اساس دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا تدوین یافته است. در باب ارتباط قوا با یکدیگر، اختلاف چندانی بین دو فیلسوف مشاهده نمی شود، مگر در مسأله ارتباط عقل با وهم.همچنین از دو محور عمده رابطه نفس و قوا، ی

اسناد مشابه

  • بررسی تحلیلی انتقادی دیدگاه ابن سینا و ابن رشد در باب نفس

    مقالهحکمت و فلسفهقاسم پورحسن، دانشگاه علامه طباطبایی سکینه ابوعلی، دانشگاه علامه طباطبایی

    ارزیابی موضوع تجرد و بقای نفس انسانی توسط سه فیلسوف نامدار به نام­های، ارسطو (384-322 ق.م)، ابن­سینا (370-428ه.ق) و ابن­رشد(595-520ه.ق)، مسئلۀ این مقاله را شکل می­دهد. تعارض و ابهاماتی که در برخی از آراء ارسطو در حوزه نفس دیده می­شود، منشأ اختلاف­نظر شارحان وی در این­باره شده است

  • بقای نفس انسان در دیدگاه ابن سینا و فخر رازی

    مقالهاندیشه نوین دینیحامده خادم جهرمی، hamedeh khadem jahromi دانشگاه علوم پزشکی شیراز محمد سعیدی مهر، mohammad saeedimehr دانشگاه تربیت مدرس

    بقای نفس از موضوعات بحث برانگیز و چالشی در حوزه فلسفه است که در این نوشتار با پرداختن به مفاهیم اساسی آن، این موضوع از دیدگاه ابن سینا و فخر رازی بررسی می شود. ابن سینا از طریق عدم تعلق ذاتی میان نفس و بدن، بقای نفس پس از مرگ را اثبات می کند؛ بدین معنا که فساد بدن، هیچ گونه تأثیر

  • بررسی و نقد انتقادات فخررازی به حدوث روحانی نفس ناطقه از دیدگاه ابن سینا

    مقاله۲۰۱۶فلسفهسید محمد موسوی، محمود صیدی

    حادث یا قدیم بودن نفس ناطقه انسانی از مسائل چالش برانگیز و قدیمی فلسفه است. ابن سینا در مقابل افلاطون که نفس را قدیم می دانست، با اقامه براهینی در صدد اثبات حدوث نفس بر می آید. در مقابل، فخررازی با طرح انتقاداتی به براهین ابن سینا، نظریه او به چالش می کشاند. در پژوهش حاضر اثبات م

  • نقش و آثار بدن در حدوث نفس از دیدگاه ابن‏سینا و ملاصدرا

    مقالهپژوهش های علوم انسانی نقش جهانزهرا حیدری، فروغ السادات رحیم پور، دانشگاه اصفهان

    از نظر ابن‏ سینا و ملاصدرا حدوث نفس از ناحیه علل مفارقه (عقل فعال) به سبب استعداد و آمادگی بدن و فراهم شدن مزاج و ترکیب بدنی معتدل و متناسب است. بدن با آثار و نقش‏های مهمی که در مرحله حدوث نفس ایفا می‏کند مرجِّح حدوث و عامل تعین نفس است. تکثر و تمایز نفوس در ابتدای حدوث، به وسیله

  • بررسی تجرد نفس از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

    مقاله۲۰۱۳اندیشه دینیقاسم کاکایی، نجمه بی تعب

    تجرد یا مادیت نفس یکی از مسائل مهمی است که همواره از دغدغه‌های فیلسوفان مسلمان بوده است، چراکه اگر وجود نفس به‌مثابه‌ی جوهری مجرد که بعد از زوال بدن باقی است ثابت نشود، بحث از معادْ بی‌معنا خواهد بود. با توجه به اهمیت مسأله‌ی تجرد نفس، این مقاله سعی دارد با روشی توصیفی – تحلیلی،

  • تحلیلی بر پیامدهای تربیتی عقل نظری از دیدگاه ابن سینا

    مقالهآینه معرفترضاعلی نوروزی، دانشگاه اصفهن شهناز شهریاری، دانشگاه اصفهن

    در این مقاله عقل نظری و مراتب آن بر اساس دیدگاه ابن سینا و تبیین پیامدهایی برای تعلیم و تربیت بررسی می شود. نتایج حاصل که با استفاده از روش تحلیلی ـ استنباطی انجام شد ضمن آنکه گویای خصایصی برای هر مرتبه عقلی بود، نشان داد که علاوه بر لزوم تعریف دو نوع هدف واسطه ای و غایی برای تعل