پایان‌نامه

اصطلاحات دیوانی در دوره ممالیک بحری

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

در نیمه های قرن هفتم هجری، غلامان مملوک که از اقوام مختلف برخاسته بودند، درسرزمین مصر و شام حکومتی به نام ممالیک تشکیل دادند که به غلبه بر دو قدرت بزرگ معارض صلیبی و مغول، در جهان اسلام شهره اند. نخستین دولتی که توسط این گروه شکل گرفت، دولت ممالیک بحری نام داشت. این سلسله نیز مانند همه حکومتها نیازمند سازماندهی امور حکومت و مملکت، در قالب تشکیلات دیوانی بود و بر این اساس، شاهد پیدایش تشکیلات دیوانی گسترده ای در این عصر، از سوی سلاطین مملوک هستیم. آنها با بهره گیری از تجارب حکومتی و تشکیلاتی سلسله های اسلامی پیشین، و افزودن عناصری متناسب با فرهنگ قومی خود و اقتضای زمان، این نظام دیوانی را شکل دادند. بررسی اصطلاحات رایج در این نظام دیوانی، پی بردن به زوایا و نقاط قوت و ضعف آن را تا حدودی امکان پذیر می سازد. در این پژوهش، کوشش بر آن بود، به این مسأله پاسخ داده شود که ممالیک، امور اداری و کشوری خود را در قالب چه دیوانها و نهادهایی اداره می کردند و اصطلاحات رایج در این دیوانها و نهادها چه بودند؟ به این ترتیب حکومت صد و سی و شش ساله ممالیک بحری، از منظر اصطلاحات دیوانی ایشان، تحت عناوین «اصطلاحات رایج در دستگاه خلافت و سلطنت»، «اصطلاحات رایج در سپاه»، «اصطلاحات رایج در امور اداری و مالی» و نیز «اصطلاحات رایج در امور قضایی، انتظامی و حسبه»، مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه بررسی این اصطلاحات، نشان دهنده وامگیری ساختار تشکیلاتی ممالیـک از سلسـله های پیشین اسلامی، به خصـوص در مصـر و شام و نیز به کارگیری اصطلاحاتی با ریشه های زبانی مختلف، خصوصاً فارسی است که نشانه های آشکار آن را به ویژه در اصطلاحات دستگاه خلافت و سلطنت می توان یافت.

اساتید راهنما و مشاور

زهرا ربانی، شهلا بختیاری

پایان‌نامه‌های مشابه

  • اوضاع سیاسی و اجتماعی مصر در دوره ممالیک (بحری) با تأکید بر جنگ های صلیبی

    پایان‌نامه۲۰۱۱دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیعبدالعلی آراسته راد

    خاندان ایوبی در سال 648 هـ .ق بدنبال شورش یکی از واحدهای نظامی مملوک و به قتل رسیدن آخرین فرمانروای ایوبی سرنگون و شجره الدر سلطان جدید مصر شد. ممالیک در نبرد عین جالوت از سرزمین شام در برابر تهاجم مغولان دفاع کردند . آنان آخرین امیرنشین های مستقل ایوبی در شام را در هم کوبیدند و

  • اصطلاحات دیوانی دوره مغول

    پایان‌نامه۱۹۷۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تهرانشمیس شریک امین
  • تحقیق در اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی

    پایان‌نامه۱۹۷۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تهرانحسن انوری
  • تاریخ کردها در دوره ی ممالیک بحری(648-784ق)

    پایان‌نامه۲۰۱۰دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده الهیاتجمال قریشی

    پایان نامه ی حاضر پژوهشی است در مورد علل مهاجرت کردها به مصر و شام و نقش آفرینی کرد ها در دوره ی ممالیک بحری(648-784ق) در زمینه های نظامی، اداری، سیاسی، فرهنگی و علمی، که شامل یک مقدمه، سه فصل، نتیجه گیری و فهرست منابع می باشد. در فصل اوّل ریشه های تاریخی حضور کردها در مصر و شام

  • اوضاع اجتماعی و سیاسی بردگان در دوره ی ممالیک بحری

    پایان‌نامه۲۰۱۱دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده الهیاتمنصوره گلستان

    کلید واژه چکیده برده داری از دیرباز در میان جوامع مختلف رواج داشته است. این قشر فرودست از آن رو که به منظور استفاده ی سلاطین و افراد مرفّه جامعه از نقاط مختلف آورده و خرید و فروش می شدند، مانند بسیاری دیگر از اقشار در حاشیه تاریخ قرار دارند و اطلاعات چندانی از حیات اجتماعی آنها د

  • مقایسه ی اوضاع علمی و فرهنگی ممالیک بحری و برجی

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه زنجان - دانشکده علوم انسانیرقیه منافی

    نوشتار حاضر پژوهشی در اوضاع فرهنگی و تمدنی مصر و شام در دوره ممالیک بحری و برجی می باشد. دولت ممالیک که در سال 648 هجری در پی ایوبیان به حکومت رسیدند، بیش از دو و نیم قرن تا 923هـ.ق بر مصر و شام حکومت راندند. در زمانی که ممالیک به سلطنت رسیدند، جهان اسلام از یک طرف با حمله مغول و

اسناد مشابه

  • گروش قبطیان به اسلام در دوره ممالیک بحری: زمینه ها، علل و پیامدها

    مصر در عصر ممالیک بحری در چندین مرحله شاهد گروش قبطیان مسیحی به اسلام بود.سلطة قبطیان بر دواوین حکومتی نفرت و انزجار علما و توده های مسلمان را برانگیخت و در چند برههشورش های توده های مسلمان را درپی داشت. این شورش ها امیران مملوک را وادار به صدور فرمان هاییبر جامعة قبطی کرد. در وا

  • گروش قبطیان به اسلام در دوره ممالیک بحری: زمینه ها، علل و پیامدها

    مقاله۲۰۱۰تاریخ و تمدن اسلامیمعصومعلی پنجه

    مصر در عصر ممالیک بحری در چندین مرحله شاهد گروش قبطیان مسیحی به اسلام بود.سلطة قبطیان بر دواوین حکومتی نفرت و انزجار علما و توده های مسلمان را برانگیخت و در چند برههشورش های توده های مسلمان را درپی داشت. این شورش ها امیران مملوک را وادار به صدور فرمان هاییبر جامعة قبطی کرد. در وا

  • تأثیر تجارت بر ساختار و نظام پولی عصر ممالیک بحری(784-648 ق)

    یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیر گذار بر نظام پولی عصر ممالیک بحری(784-648ق) تجارت بوده است. ممالیک بحری از زمان روی کار آمدن، با تسلط بر بنادر دریاهای مدیترانه وسرخ، تجارت دریایی را از مبداء چین تا اروپا رونق بخشیده و طلا و نقره مورد نیاز خود برای ضرب سکه را، از طریق تجارت با غرب آفر

  • اصطلاحات دیوانی دورۀ مغول بر اساس نسخه خطی «المرشد فی الحساب»

    مقاله۲۰۱۳پژوهش های ایران شناسیمحمد باقر وثوقی، محمد حسین سلیمانی

    یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های به وجود آمده در دورۀ مغولان به وجود آمدن اصطلاحات و عبارات جدید اداری و دیوانی بود، که نتیجه ادغام تجربیات اداری مغولان، ایرانیان، چینیان و ترکان در این دوره است. اگرچه دربارۀ اصطلاحات دیوانی دورۀ مغول تحقیقات و تتبّعات قابل توجهی به عمل آمده است، امّا

  • اصطلاحات دیوانی دورۀ مغول بر اساس نسخه خطی «المرشد فی الحساب»

    مقاله۲۰۱۳پژوهشهای ایرانشناسیمحمد باقر وثوقی، محمد حسین سلیمانی

    یکی از مهم ترین دگرگونی های به وجود آمده در دورۀ مغولان به وجود آمدن اصطلاحات و عبارات جدید اداری و دیوانی بود، که نتیجه ادغام تجربیات اداری مغولان، ایرانیان، چینیان و ترکان در این دوره است. اگرچه دربارۀ اصطلاحات دیوانی دورۀ مغول تحقیقات و تتبّعات قابل توجهی به عمل آمده است، امّا

  • اصطلاحات دیوانی و اداری در کتاب «تاریخ سیستان»

    مقالهپژوهشنامه ادب حماسیوجیهه پناهی، مدرس مدعوّ دانش گاه آزاد اسلامی ـ واحد رودهن.

    مسلمانان بر پایه آیه شریفه 13 سوره حجرات (49): « إنا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکُم شعوباً و قبائلَ لِتَعارَفُوا » توجه فراوانی به جامعه مدنی و شهرنشینی داشتند و دانش­مندانی هم­چون فارابی، طرح مدینه فاضله را به عنوان جایی که مردم در آن گرد آیند و به یاری یک­دیگر بپردازند ریختند