بررسی تطبیقی ساختار روایتهای مختلف وامق و عذرا
چکیده
بررسی تطبیقی ساختار روایتهای مختلف وامق و عذرا چکیده داستان وامق و عذراva.meq.va.azra)) که عنصری در قرن پنجم آن را به نظم فارسی درمیآورد، در اصل، منشا یونانی دارد. پس از عنصری تا قرن هفتم هجری اطلاعی از این داستان و یا نظم آن به دست شاعری دیگر در دست نیست. اما از قرن هفتم تا قرن دوازدهم، برخی از شاعران فارسیزبان ایرانی و غیر ایرانی، نظیرههایی در استقبال از منظومهی عنصری سرودند که برخی از آن نظیرهها موجود و برخی دیگر مفقود شدهاست. این نظیرهها با وجود موضوعهای متفاوت، عناصر و کارکردهای مشترکی دارند که با منظومهی عنصری، پیوند مستقیمی ندارند. پژوهش حاضر به بررسی نه روایت از روایتهای موجود این نظیرهها پرداخته و بر اساس الگوی ساختاری پراپ شباهتها و تفاوتهای آنها را گزارش کردهاست. از رهگذر این بررسی مشخص شد بیست کارکرد ثابت و تکراری در ساختار این نظیرهها قابل مشاهده است. عنصر زمان و مکان سرایش این نظیرهها هر چند تاثیر مستقیمی بر چگونگی ساختار این نظیرهها ندارد اما بیشتر نظیرهها در محدوده زمانی نزدیک به هم سروده شدهاست که شباهتها و وجود کارکردهای تکرارشونده میتواند محصول این تاثیر باشد. همچنین قابل ذکر است که داوری در مورد روایت عنصری به دلیل ناقصبودن نسخه، قطعی نیست.