مبانی فقهی و حقوقی قانون حمایت از حقوق مولّفان، مصنّفان و هنرمندان
چکیده
این تحقیق در نظر دارد تا با کنکاشی در مبانی فقهی و حقوقی مالکیت فکری و با تکیه بر آیات و روایات و بخصوص متون فقهی در حد وسع خود و امکان دسترسی به منابع در خصوص قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان به مبانی فقهی آن بپردازد. هر چند که در متون فقهی بطور مستقیم در این رابطه سخنی به میان نیامده است و این موضوع از مسائل مبتلا به جامعه در صدر اسلام نبوده و لذا از سوی شارع مقدس نیز حکمی در باره آن صادر نشده است. در زمان حاضر، از این موضوع تحت عنوان «مسائل مستحدثه» یاد می شود که نه تنها از مسائل جدی و مبتلا به اقتصاد پژوهش است بلکه به دلیل ارزش افزوده ای که در تولید آثار فکری که محصول خلاقیت و نوآوری پدیدآورنده است وجود دارد، انگیزه های سرقت بسیار بالا بوده و لذا حمایت قانونی از مالکیت فکری در ایجاد و تقویت انگیزه های اقتصادی، علمی و پژوهشی می تواند موثر و حرکت آفرین باشد. محوریت بحث در این تحقیق درباره ماهیت حق و چگونگی انتقال آن به غیر وتعریف فقهی مالکیت و رابطه آن با مال بر اساس ترجمه بخشی از کتاب البیع حضرت امام خمینی(ره) می باشد. آنچه مسلم است آن است که مطالب حاضر تلاشی در جهت طرح موضوع از نگاه فقه شیعی و با استناد به مبانی علم اقتصاد جدید است که طی آن اثبات خواهیم نمود که مالکیت معنوی یک مسئله معقول علمی و امری متعارف در معیشت افراد جامعه بوده و مورد پذیرش محافل علمی و اجرائی است. سپس با تکیه بر نظر فقیه شهید «آیت الله صدر(ره)» در کتاب «اقتصاد ما» به بررسی آن خواهیم پرداخت و نتیجه خواهیم گرفت که حق مالکیت فکری امری مشروع و از حقوقی است که قابل نقل و انتقال به دیگری بوده ولذا رعایت آن همانند سایر حقوق الزامی است و در نهایت به دلیل تعلق آن به شخص مسلمان، محکوم به احترام و اداء می باشد.