عملکرد والیان ایران در صد سال نخستین خلافت عباسی
چکیده
خاندان عباسی پس از سالها تلاش برای به دست آوردن حکومت، سرانجام توانستند در سال 132ه.ق به خلافت برسند و تا سال 656ه.ق همچنان حکومت کنند. طی این مدت خلافت، سده اول آن اهمیت زیادی دارد چرا که عباسیان با قدرت خلافت کردند. در این بین والیان(استانداران) این دوره نیز در ولایات مختلف با انجام اقدامات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی عمرانی برای حفظ حکومت تازه تأسیس عباسی نقش قابل توجهی در دستگاه خلافت داشتند. پژوهش حاضر با عنوان عملکرد والیان ایران در صد سال نخستین خلافت عباسی در هفت فصل به بررسی شرح حال و اقدامات والیان در زمینه های مختلف در ولایات ایران می پردازد. براساس تحقیقات صورت گرفته آنان معمولاَ از میان کسانی انتخاب می شدند که غالباَ ارتباط نسبی با خلیفه نداشتند. در واقع خلیفه عباسی والی را با اختیاراتی از جمله اداره ارتش، تعیین فرمانداران، نظارت بر دخل و خرج مأموران، حمایت از دین اسلام و ناموس مسلمانان، پیشوایی در نماز و گاهی سرپرستی حجاج به ولایات مختلف می فرستاد. بنابراین والیان در ایندوره با اداره قلمرو گسترده ایران نقش مهمی را در دولت عباسی پس از مقام خلافت داشتند.