اندازه گیری و آنالیز ارتعاش میوه ها در طی حمل و نقل
چکیده
اکثر محصولات کشاورزی در کشور، از محل تولید تا بازار فروش به وسیله کامیون حمل و نقل می شوند. ارتعاشات ناشی از حمل و نقل اثر قابل توجهی بر روی میزان صدمات وارد بر محصولات کشاورزی مانند میوه و سبزیجات دارد. سطوح ارتعاشی که در طی حمل و نقل رخ خواهد داد علاوه بر مشخصه های وسیله نقلیه (سرعت پیشروی و سیستم تعلیق) و مشخصه های جاده، به موقعیت سبد بسته بندی میوه درون کامیون نیز بستگی دارد. هدف از این پژوهش اندازه گیری و آنالیز سطوح ارتعاشی است که در طی حمل و نقل به عنوان تابعی از نوع سیستم تعلیق کامیون، سرعت پیشروی، شرایط جاده و موقعیت جعبه بسته بندی درون اتاق بار کامیون رخ می دهد. برای اندازه گیری سطوح ارتعاش وارد به میوه (سیب) درون کامیون، از دو کامیون مرسوم مورد استفاده در ایران، بنز خاور 808 مجهز به سیستم تعلیق فنر-تخت و کامیون بنز آتگو 2528 مجهز به سیستم تعلیق بادی استفاده شد. پارامترهای تحت آزمون شامل: دو نوع سیستم تعلیق، سه جاده مختلف (اتوبان، آسفات درجه دو و خاکی و سنگلاخی)، چهار سرعت پیشروی کامیون، سه سطح ارتفاع سبد روی کامیون (پایین، وسط و بالا)، دو سطح موقعیت جعبه نسبت به محور کامیون(محور جلو و محور عقب) و دو سطح عمق میوه درون سبد بسته بندی(بالا، پایین) بود. داده های ارتعاش در قالب نمودار های تابع چگالی طیفی توان (psd) آنالیز شد. همچنین مقادیر ریشه میانگین مربعات شتاب (rms) برای موقعیت های مختلف بدست آمد. نتایج نشان داد که شدت ارتعاش در محور عمودی نسبت به دو محور افقی و جانبی بیشتر است. نتایج آماری حاصل از تجزیه واریانس نشان می دهد که فاکتورهای درنظر گرفته شده مانند سیستم تعلیق، جاده، سرعت، ارتفاع بسته روی کامیون، موقعیت بسته نسبت به محور کامیون و عمق میوه درون سبد در سطح احتمال پنج درصد به طور معنی داری بر روی سطوح نقطه ی اوج psd، میانگین psd و rms شتاب تأثیر دارند (05/0 > p). نتایج نشان داد که مقادیر psd به موقعیت سبد در طول کامیون بستگی دارد. سطوح ارتعاش بالاتر در میوه های واقع در ستون بالا ثبت شد. با توجه به این نتایج در ایران کامیون های مجهز به سیستم تعلیق فنر-تخت ارتعاش بیشتری نسبت به کامیون های مجهز به سیستم تعلیق بادی تولید می کنند و اندازه گیری ها در جهت عمودی برای هر دو کامیون نسبت به کامیون های استاندارد astm شدیدتر بود.