ترجمه التعابیر الاصطلاحیّه العربیّه المعاصره والکشف عمّا یعادلها فی الفارسیّه فی کتاب «معجم التعبیر الاصطلاحی فی العربیّه المعاصره» (حرف الألف)
چکیده
چکیده هر زبان علاوه بر واژگانی که دارای معنای مشخص است، ساخت های زبانی دیگری دارد که در بیشتر موارد ترجمه لفظی آن ها وافی به مقصود نیست. تعبیرهای اصطلاحی نیز چون مثل ها و اصطلاحات از آن جمله بوده و همواره یکی از دشواری های ترجمه به شمار می رود. رساله حاضر با ترجمه قسمت «الف» از کتاب «معجم التعبیر الاصطلاحی فی العربیه المعاصره» تألیف دکتر محمد محمد داود که در سال 2003، منتشر گردیده است، و با معادل یابی تعبیرهای آن، سعی دارد گامی هرچند کوچک در جهت کاستن از دشواری های ترجمه برداشته و نیاز دانشجویان و مترجمان را در زمینه ترجمه تعبیرهای اصطلاحی متداول در زبان روزمره عربی، برآورده سازد. این رساله در ادامه تلاش های کسانی است که از دیرباز تا کنون در جهت ترجمه فرهنگ های لغت عربی و نیز فرهنگ های اختصاصی این زبان، صورت گرفته است. تدوین این رساله با شیوه تحلیل محتوایی_کاربردی در سه فصل صورت گرفته است: فصل اول شامل کلیات پژوهش است. فصل دوم به ترجمه قسمت «الف» از کتاب مذکور و معادل یابی تعابیر اختصاص داده شده است. فصل سوم نیز به بررسی تحول معنایی مختصری از تعابیر این بخش پرداخته است، و در نهایت نیز تعابیر و معادل فارسی آن ها را در جدولی ضمیمه رساله قرار داده ایم. از جمله نتایج حاصل از این پژوهش آن است که تعبیرهای اصطلاحی زبان عربی و فارسی، در بیشتر موارد مضمون و موضوع مشترک دارند و حتی در مواردی، تعبیر عربی عینا از نظر لفظی نیز در زبان فارسی به کار می رود؛ این پدیده بیشتر در مورد تعبیرهایی به کار می رود که برگرفته از آیات قرآن و احادیث شریف نبوی است. اشتراک مضامین واژه ها در عربی و فارسی حکایت از روح مشترک انسانی و فرهنگ نسبتا متقارب عربی و فارسی است.