تعیین هزینه ها و انرژی مصرفی تولید خیار گلخانه ای در استان لرستان و تدوین مدل اقتصادی آن
چکیده
کشت گلخانه ای، صنعت در حال رشد در بسیاری از کشورها بوده و به دلیل تولید در خارج فصل، دارای مصرف بالای انرژیمی باشد.هدف از این تحقیق تعیین انرژی مصرفی، هزینه ها، آنالیز اقتصادی تولید خیار گلخانه ای وبررسی اثر اندازه سطح زیرکشت و نوع سوخت مصرفی بر بهره وری انرژی، انرژی های مصرفی در گلخانه و بهرهوری اقتصادی، در استان هایلرستان برای دوره کشت سال1390 می باشد. داده های مورد استفاده در این تحقیق از64 گلخانه خیار منطقه با استفاده از پرسش نامهبه دستآمدند.نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که سوخت با مصرف 78 درصد کل انرژی بیشترینسهم مصرف انرژی در تولید خیار گلخانه ای را به خود اختصاص داد. سموم شیمیایی(به ویژه قارچ کش) پس از الکتریسیته بیشترین سهم را در میزان مصرف انرژی داشته است. کمترین میزان مصرف انرژی مربوط به انرژی ماشین ها بوده است. متوسط انرژی مصرفی و خروجی به ترتیب 3/1070966 و 4/151098 مگاژول بر هکتار محاسبه گردید.متوسط بهره وری انرژی 176/0 کیلوگرم بر مگاژول و متوسط نسبت انرژی 14/0 محاسبه گردید.درتدوین مدل اقتصادیرابطه بین عملکرد و انرژی نهاده ها، ضریب تبیین 925/0 به دست آمد و همچنین اثر انرژی های کارگری، کود شیمیایی و کود حیوانی در سطح 1 درصد و سموم در سطح 5 درصدبر عملکرد معنی دار شدند. متوسط هزینه های جاری، هزینه های سرمایه گذاری، درآمد، سود ناخالص و سود خالص در کل گلخانه های بررسی شده به ترتیب برابر11067،13443، 26442، 15375 و 1933 تومان در متر مربع می باشد. گلخانه های با مساحت 3000 تا5000 متر مربع با بیشترین سود خالص (6333 تومان در متر مربع )، اقتصادی ترین نوع گلخانه می باشند. نتایج حاصل از توجیه اقتصادی طرح های ذکر شده برای سه سطح زیر کشت گلخانه نشان می دهد که بیشترین میزان منفعت به هزینه به مقدار 42/1 و بیشترین نرخ بازده داخلی به مقدار 27 درصد و ارزش فعلی خالص 100،54،119تومان در 1000 متر مربع برای گلخانه های با مساحت 3000 تا 5000 در نرخ بهره 14درصد می باشند. اثر سطح زیرکشت بر بهره وری انرژی، انرژی مصرفی سوخت، انرژی کود، انرژی الکتریسیته ، انرژی کارگری، هزینه های یکنواخت سالیانه، درآمد سالیانه و نسبت فایده به هزینه معنی دار شد. همچنین اثر نوع سوخت بر انرژی مصرفی سوخت و نسبت فایده به هزینهمعنی دار شد