اندازه گیری کمّی رنگهای خوراکی با روش آنالیز تصویری توسط اسکنر مسطح
چکیده
کار پژوهشی حاضر کاربرد یک تکنیک کم هزینه برای آنالیز رنگ ها می باشد که برای این منظور ازیک اسکنرمسطح استفاده می شود. اسکنرهای مسطح رومیزی ابزار بسیار شناخته شده ای هستند که با استفاده از آن ها می توان اطلاعات رقمی شده ای را از سطوح مسطح بدست آورد. اطلاعات بدست آمده از اسکنر برای آنالیز تصویر و دستیابی به اهداف تجزیه ای و کمّی مورد استفاده قرار می گیرد. تصویر رقمی یک سیستم چند متغیره و شامل مجموعه ای از اطلاعات ذخیره شده در پیکسل ها است. هر کدام از پیکسل ها مرتبط با پیکسل مجاور خود می باشد. اطلاعات عددی در هر پیکسل می تواند به سه کانال نوری متناظر با نور قرمز، سبز و آبی تجزیه شود، که به روش های مختلفی برای تولید مجدد آرایه ی وسیعی از رنگ ها ترکیب می شوند. این روش بعنوان مدل rgb شناخته می شود. بنابراین یک رنگ در مدل rgb با نمایش مقدار هر یک از اجزاء ( قرمز، سبز، آبی) توصیف می شود و هر یک از اجزای فوق می تواند از مقدار صفر تا مقدار ماکزیمم معینی تغییر کند. مقادیر اجزاء معمولا بصورت اعداد صحیح در محدوده 255-0 ذخیره می شوند. در این پروژه فرایند ذخیره سازی اطلاعات در پیکسل ها با استفاده از نرم افزار matlab انجام گرفته و مقدار کمّی هر کدام از کانال های r، g و b در لکه های اسکن شده اندازه گیری می شود. هدف از کار پژوهشی حاضر توسعه یک روش بسیار موثر و کم هزینه برای بدست آوردن تصاویر رقمی شده و آنالیز کمّی لکه های رنگی با استفاده از اسکنر های در دسترس و ارزان قیمت می باشد. نمونه های رنگی مورد استفاده تعدادی از رنگ های خوراکی متداول از جمله سانست یلو، کینولین یلو، کارمویزین و بریلیانت بلو بصورت منفرد و مخلوط می باشند. در این روش محلول هایی با غلظت های مشخص از رنگ های مختلف تهیه شده و روی یک سطح مناسب لکه گذاری می شوند. لکه های فوق با استفاده از اسکنر مسطح رومیزی اسکن شده و تصویر حاصل با استفاده از نرم افزارهای مناسب از جمله نرم افزار matlab به اطلاعات رقمی شده تبدیل می گردد. نتایج حاصل برای بدست آوردن اطلاعات کمّی مورد استفاده قرار می-گیرد. تعدادی از پارامترهای موثر از جمله سطح لکه گذاری شده، حجم لکه گذاری، زمان لازم برای خشک شدن لکه هاو غیره در این آنالیز مورد بررسی قرار گرفته اند. روش حاضر شامل محدوده خطی مناسب (250-20 میلی گرم بر لیتر)، ضریب هم بستگی بالاتر از 998/0 و دقت اندازه گیری مطلوب (?5/4(rsd? می باشد. در این روش آنالیز تصویری، تجهیزات و نرم افزارهای بکار رفته از نظر هزینه پایین و شرایط آزمایش بسیار ساده می باشد.