مقایسه طرحواره های ناسازگار اولیه، افسردگی و کیفیت زندگی در زنان چاق در سطوح مختلف شاخص توده بدنی (bmi)با زنان عادی
چکیده
چاقی یکی اختلال پیچیده جسمانی است که توسط تعداد زیادی از عوامل زیستی، روانشناختی و اجتماعی می تواند به وجود آید. مشخص کردن عوامل و پیامدهای روانشناختی چاقی، یکی از قسمت های عمده در کنترل و درمان آن به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف مقایسه طرحواره های ناسازگار اولیه، افسردگی و کیفیت زندگی در زنان چاق با سطوح مختلف (bmi) و زنان عادی صورت پذیرفت. بدین منظور طی یک طرح علی – مقایسه ای، از بین کلیه زنان مراجعه کننده به مرکز فوق تخصصی کنترل و درمان چاقی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با بهره گیری از روش نمونه گیری در دسترس و بر اساس جدول شاخص توده بدنی، برای هر یک از سه گروه چاقی تعداد 40 نفر و در مجموع 120 نفر انتخاب شدند. همچنین تعداد 40 نفر نیز نمونه زنان عادی را تشکیل دادند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه مشخصات فردی، فرم کوتاه پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ (ysf-sf)، نسخه دوم پرسشنامه افسردگی بک (bdi) و پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی (sf-36) بود. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیره (manova)، آزمون تحلیل واریانس یک راهه (anova)، آزمون تعقیبی بن فرونی و ضریب همبستگی پیرسون و با استفاده از نرم افزار spss، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین زنان چاق در سطوح مختلف bmi و زنان عادی در طرحواره های ناسازگار اولیه، افسردگی و کیفیت زندگی، در سطح p? 0/01 تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین نتایج بیانگر آن بود که در زنان چاق در سطوح مختلف bmi، بین طرحواره های ناسازگار اولیه با افسردگی، ارتباط مثبت و معنادار و بین طرحواره های ناسازگار اولیه و افسردگی با کیفیت زندگی، ارتباط منفی و معناداری در سطح p ? 0/01 وجود دارد. بنابراین با در نظر گرفتن نقش متغیرهای روانشناختی از قبیل طرحواره های ناسازگار و افسردگی در چاقی، می توان از مداخلات روانی با هدف پیشگیری، کنترل و درمان چاقی و ارتقاء کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آن استفاده کرد.