طراحی و پیاده سازی سیستم برای تخصیص کاربری اراضی در سطح منطقه ای
چکیده
آمایش سرزمین شامل سه جزء تعیین کاربری اراضی آینده، توسعه منابع سرزمین و ساماندهی و چیدمان منطقی کاربری های مختلف در یک منطقه می باشد. رویکرد آمایش سرزمین در تلاش است که با توزیع مناسب منابع، پایداری توسعه در ابعاد گوناگون را حاصل کند. یکی از مراحل اساسی آمایش سرزمین تخصیص کاربری است. با توجه به اینکه مدلسازی تخصیص کاربری اراضی به دلیل تاثیر عوامل مختلفی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و... فرایندی پیچیده است، ایجاد و توسعه یک سیستم که در آن بتوان مراحل مختلف تخصیص کاربری را به راحتی مدل سازی نمود و برنامه ریزان و سیاست گذاران بتوانند در آن محیط اثرات اجرای تصمیمات و سناریوهای مورد نظر را به صورت گرافیکی ملاحظه و تفسیر نمایند از چالش های برنامه ریزی فضایی محسوب می شود. این تحقیق به توسعه یک سیستم حامی برنامه ریزی یکپارچه برای تخصیص کاربری اراضی منطقه ای تحت عنوان rlas (regional landuse allocation system) که بر پایه سیستم اطلاعات مکانی طراحی شده، پرداخته است. سیستم rlas شامل سه بسته نرم افزاری اصلی تناسب کاربری اراضی، تقاضای مورد نیاز و تخصیص کاربری می باشد. در بسته نرم افزاری تناسب کاربری سه نقشه توان اکولوژیکی، دسترسی و اثر همسایگی برای کاربری های مختلف تعیین می شوند. در سیستم توسعه داده شده کاربر می تواند نقشه های مذکور را به تناسب هر نقشه با استفاده از روش های مختلفی مانند ترکیب خطی وزن دار، نقطه ایده آل و استنتاج فازی تولید نماید. همچنین جهت تعیین میزان تقاضا از روش رگرسیون خطی در سناریو های مختلف رشد جمعیتی استفاده گردیده است. فرایند تخصیص کاربری با استفاده از سیستم توسعه داده شده در شهرستان برخوار از استان اصفهان پیاده سازی شد و تخصیص کاربری برای کاربری های سکونتگاه شهری، سکونتگاه روستایی، صنعت و کشاورزی در سال افق 1395 انجام گرفت. این سیستم قادر است تا طرح های کاربری اراضی پیشنهادی را برای مناطق مختلف مطابق با نظرات کارشناسان و برنامه ریزان تولید کند و به هدایت و حمایت مباحثه در طی فرایند برنامه ریزی کمک نماید.