مقایسه ی تطبیقی رویکردهای اخلاقی قابوس نامه و تلماک
چکیده
قابوس نامه اثر عنصرالمعالی کیکاوس در زمره ی آثار تعلیمی قرن پنجم ادبیات فارسی محسوب می شود که پدیدآورنده ی اثر، آن را در چهل و چهار باب برای فرزند خود، گیلان شاه نوشته است. تلماک اثر فنلون نیز که از جمله آثار تعلیمی قرن هفده ام میلادی ادبیات فرانسه است، سرگذشت تلماک را با توجّه به یک افسانه ی یونانی بیان می کند و نویسنده در آن از زبان یکی از شخصیّت های داستان به شاهزاده ی جوان که پرورشش به عهده ی اوست، اندرز می دهد. در این پژوهش به شیوه ی توصیفی- تحلیلی، رویکردهای اخلاقی دو اثر در سنجش با هم، بررسی شده است. هدف از این پژوهش بیان آموزش های اخلاقی و روشنگری اجتماعی دو نویسنده و به تعبیری شرح جهان مطلوب آن هاست. حاصل پژوهش نشان می دهد از آن جا که تدبیر حکومت و آیین مملکت داری و در معنای امروزی، سیاست در گفتار و اعتقادات نویسندگان آثار یاد شده بخصوص عنصرالمعالی تأثیر گذاشته است، گاهی در طرح موضوعات اخلاقی و اجتماعی، مسامحه و مساهله نشان داده اند و بعضی توصیه های اخلاقی آن ها به شخص و منافع او توجّه دارد.