هویت و سیلان آشفته ی شدن ها: خوانش روانکاوانه از "لکه ی انسانی" نوشته ی فیلیپ راث
چکیده
پایان نامه ی حاضر رمان "ننگ بشری"، اثر فیلیپ راث را با رویکردی روانکاوانه و با محوریت روان راوی و روایت که همواره در مسیر "شدن ها" قرار دارد می آزماید و در حاشیه ی نگاه علاوه بر پرداختن به شخصیت اصلی به تحلیل چندین کاراکتر تاثیر گذار در روند داستان و بحرانهای هویتی آنها، از منظری جامع تر و با ردیابی علل جامعه شناختی آنها، می پردازد. در این راستا، محقق طرح مقدماتی استدلال خویش را چنین پایه می ریزد که پربارترین خوانش از رمان "ننگ بشری" شاید از کانال فلسفه و روانکاوی- یا به عبارتی بهتر ضدروانکاوی- ژیل دلوز که در بازگویی و تعریف شرایط انسان پسامدرن و خواسته ها و توانایی های بالقوه اش، بدون فروکاستن اش به هویتی فرمولیزه شده تواناتر و گویاتر می باشد، بدست آید. نظریه های ژیل دلوز در تقابل با نظریه های متفکرین دیگر همچون پائول ریکور و فرانتز فانون بهتر ارزش گذاری شده و کاربردش توجیه بیشتری می یابد که بدین منظور سوژه ی لاروی (larval subject)دلوز در کنار هویت روایی (narrative identity) ریکور در تاویل کارکرد راوی سنجیده می شود وچنین نتیجه ای بدست می آید که در آثار پست مدرن بطور کلی، و اثر منتخب تحقیق بطورانحصاری، بدلیل چندپارچگی و چندصدا بودن هویت مولف، راوی، و پروتاگونیست که در تکنیک روایی گفتار آزاد غیر مستقیم نمود بیشتری پیدا می کند با هویت لاروی دلوز همخوانی بیشتری دارد، به بیانی دیگر هویت و به تبع آن روایت های ناشی از آن در سیلان اشفته ی "شدن ها" انسجام و یکپارچگی خود را از دست می دهد، در جایی دیگر تعریف فانون از بیگانگی یا هویت باختگی (depersonalization) با کارکردزدایی یا قلمرو زدایی (deterritorialization) دلوز که در بستر "شدن ها" و در راستای آزادسازی نیروهای شکل گرفته و یا شکوفایی استعدادهای فرد امری طبیعی بنظر می رسد، بیطرفانه مقایسه می گردد، در این قسمت از پژوهش تلاش شده است تا دلایل شکست شخصیت اول داستان از دیدگاهی فانونی، یا دلایل پیروزی اش از دیدگاهی دلوزی ارائه شود بی آنکه یکی بر دیگری ترجیح داده شود. بخش پایانی تحقیق نیز رابطه ای منطقی با تروما و شکل گیری هیولای انسانی برقرار می کند و تاثیر آن را در بیگانه سازی فرد با جامعه و جامعه با فرد می سنجد که پشتوانه نظری آن از طریق جولیا کریستوا و میشل فوکو و در تایید دلوز تامین گردیده است.