مطالعه تغییرات اقلیمی حاصل از احداث شبکه های آبیاری و زهکشی و گسترش کشت نیشکر در جنوب اهواز
چکیده
تغییر کاربری زمین در سطح وسیع بر شرایط آب و هوایی و خرداقلیم منطقه اثرگذار است. با احداث شبکههای بزرگ آبیاری و زهکشی مربوط به کشت نیشکر در جنوب خوزستان تحقیق بر روی اثرات ناشی از این اقدام بر روی اقلیم منطقه امری لازم و ضروری است. در این تحقیق تغییر پارامترهای هواشناسی چون دما، رطوبتنسبی، تبخیر، سرعتباد و بارندگی در کشت و صنعتهای دعبلخزایی، فارابی، سلمانفارسی، امیرکبیر و میرزاکوچکخان مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور دو سری داده با یکدیگر مقایسه شدند: الف) اطلاعات ثبت شده برای هر واحد در شرایط وجود کشت نیشکر در منطقه طی سالهای 1380 تا 1390. ب) اطلاعات تخمین زده شده برای همان واحد اما در شرایط عدم وجود کشت نیشکر در منطقه. چون این اطلاعات موجود نیست، از اطلاعات نزدیکترین ایستگاههای هواشناسی جهت تخمین داده استفاده شد. بدین منظور اراضی به دو گروه تقسیم شدند. گروه یک: شامل واحدهای کشت و صنعت دعبلخزایی، فارابی و سلمانفارسی که در سمت شرق رودخانه کارون و بین دو ایستگاه هواشناسی شهرهای آبادان و اهواز قرار دارند. گروه دو: شامل واحدهای امیرکبیر و میرزاکوچکخان که در سمت غرب رودخانه کارون و بین دو ایستگاه هواشناسی شهرهای آبادان و بستان قرار دارند. با فرض تغییرات خطی پارامتر هواشناسی بین دو شهر و بر اساس فاصله واحد کشت و صنعت از شهر، اطلاعات مربوط به آن تخمین زده شد. مقایسه دادههای سری الف و ب نشان داد که احداث شبکه های آبیاری و زهکشی و گسترش کشت نیشکر باعث کاهش دما، تبخیر و سرعتباد به ترتیب حدود 3/1 درجه سانتیگراد، 6/18 میلیمتر در ماه و 58/2 متر بر ثانیه شد. رطوبتنسبی نیز حدود 22/6 درصد افزایش یافت و همچنین تغییر چشمگیر در میزان بارندگی مشاهده نشد. با تغییر در پارامترهای فوق نیاز آبی گیاه که بر اساس فرمول بلانیکریدل وابسته به متغیرهای دما، رطوبتنسبی و سرعتباد است، حدود 589 میلیمتر در سال کاهش یافت.