روایت هویت از طریق تاریخ در دو رمان مامبو جامبو و پرواز به کانادا اثر ایشمایل رید
چکیده
فلسفه پست مدرنیستی تاریخ با زیر سوال بردن پیش فرض های اساسی فلسفه های روشنگری و مدرنیستی که در طول سده های متمادی به عنوان دیدگاه غالب و تعریف کننده تاریخ و مفهوم و کارکرد آن در حوزه علوم انسانی تلقی می شد، سعی در ارائه رویکردی جدید به مسئله تاریخ با تاکید بر هستی شناسی آن دارد. در این میان می توان به فلسفه پسا ساختارگرایانه هیدن وایت در میان دیگران اشاره کرد. وایت پارادایم های اساسی رویکردهای روشنگری/مدرنیستی تاریخ را به چالش کشیده و آنها را نا کافی و غیر قابل اعتماد می داند. از سوی دیگر، هم زمان با ظهور چنین دیدگاه های پسا ساختارگرایانه، فرا داستان تاریخ نگارانه نیز با برهم زدن مرزهای مشخص بین تاریخ و داستان و نیز با استفاده از تکنیک های روایی خاص خود سعی در ارائه رویکردی بازبینانه و انتقادی به مسئله تاریخ دارد. نمونه هایی از چنین فرا داستان تاریخ نگارانه مامبو جامبو و پرواز به کانادا اثر نویسنده آمریکایی ایشمائیل رید می باشد. در پژوهش حاضر تلاش شده ضمن بررسی و مقایسه اصول تاریخ نگاری روشنگری/مدرنیستی و پست مدرن، به چگونگی ظهور فلسفه پست مدرن تاریخ در این دو رمان بپردازیم. پس از خوانش و تحلیل این دو رمان با تکیه بر نظریات وایت، فیلسوف پسا ساختارگرای تاریخ، مشخص شد با بر هم زدن قراردادهای رمان تاریخی کلاسیک و پارادایم های رویکردهای روشنگری و مدرنیستی، رید تواریخی جعلی از تمدن غرب و آمریکا می سازد. این تواریخ جعلی به رید امکان روایتی جدید از تاریخ داده که در آن وی تاریخ رسمی را ساختار شکنی کرده و تاریخ سیاهان به عنوان اقلیتی نژادی و به حاشیه رانده شده را برجسته می کند تا به نقش و سهم نادیده گرفته شده آنان در تاریخ غرب و به ویژه آمریکا به عنوان کشوری چند ملیتی صحه گذارد. این روایت جدید از تاریخ به نوبه خود به روایتی جدید از هویت می انجامد که در آن رید دیدگاه های ماهیت گرایانه در مورد هویت، به ویژه هویت سیاهان، را رد کرده و دیدگاه های پسا ساختارگرایانه را می پذیرد.