مقایسه اثرگونه های جنگل شهری بر کاهش آلودگی هوا در شهر اصفهان
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی قدرت گیاه پالایی و ترسیب فلزات سنگین سرب (pb)، کادمیوم (cd)، روی (zn)، مس (cu) و منیزیم (mg) جوی و همچنین توانایی بیومونیتورینگ (نشانگر زیستی) این عناصر توسط سه گونه بید (salix alba l.) ، چنار (.platanus orientalis l.) و سرو نقره ای (cupressus arizonica g.) در شهر اصفهان به عنوان یک کلانشهر با آلودگی هوای قابل توجه، بود. لذا سه منطقه در شهر اصفهان، یکی در حاشیه غربی شهر اصفهان و بدون ترافیک و ترددخودرو و در میان زمین های کشاورزی و بیشه زاینده رو (سایت ناژوان)، یکی با سطح ترافیک زیاد، در مرکز شهر و در منطقه ای تجاری (میدان انقلاب اسلامی) و دیگری نزدیک به حاشیه شرقی شهر با ترافیک متوسط و نزدیک به مناطق صنعتی (سایت پل شهرستان) انتخاب شدند. در این سه منطقه، از سه گونه یاد شده ، به صورت تصادفی سه پایه انتخاب و از پوست، برگ و خاک اطراف ریشه آنها نمونه هایی برداشت شد. سپس غلظت عناصر مذکور در نمونه های برداشت شده توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد. نتایج نشان از تجاوز میزان کادمیوم(cd)، در برگ همه گونه ها از میزان معمول در بافت های گیاهی داشت. این نتایج برای میزان مس(cu) در پوست همه گونهای مورد بررسی بجز چنار و بید منطقه بدون ترافیک تکرار شد. از سویی گونه بید نیز توانست نسبت به دیگر گونه ها میزان روی (zn) بیشتری را در پوست خود در دو سایت با ترافیک بالا و با ترافیک متوسط ترسیب نماید. لذا با توجه به کلیت نتایج حاصل، مشخص شد که عناصر کادمیوم(cd)، مس (cu) و روی(zn) حداقل در سال نمونه برداری به میزان بالاتری از حد مجاز در بافت های گیاهی وجود دارند که این خود نشانی از آلودگی قابل تامل هوای اصفهان به این عناصر دارد. همچنین با مد نظر قرار دادن اینکه برگ سرو و پوست بید در سایت پر ترافیک میزان روی(zn) و مس(cu) بیشتری را نسبت به دیگر مناطق نشان داد، برگ و پوست این گونه ها هم ضمن تایید آلودگی این دو سایت پر ترافیک، برای بیومونیتورینگ آلودگی این دو عنصرموثر به نظر می رسد.