بررسی غنا و تنوع گونه ای بانک بذر خاک در علفزار منطقه سرخ آباد سوادکوه استان مازندران
چکیده
بانک بذر خاک بخشی از تنوع زیستی بوده و توجه به این منبع ذخیره ای نقش مهمی در احیای تنوع زیستی اکوسیستم های طبیعی خواهد داشت. هدف از این تحقیق شناسایی ترکیب گونه‌ای و مقدار بذر موجود در خاک و مقایسه آن با پوشش گیاهی در بخشی از علفزار های ییلاقی منطقه سرخ آباد سوادکوه در استان مازندران می باشد. پوشش گیاهی و خاک در امتداد 14 ترانسکت و در پلات های یک متر مربعی اندازه گیری شد. نمونه گیری بانک بذر خاک در دو عمق 0 تا 5 و 5 تا10 سانتی متری خاک انجام و ترکیب و مقدار بانک بذر به روش جوانه زنی در گلخانه تعیین گردید. داده های پوشش گیاهی برای ارزیابی پاسخ انفرادی گونه های گیاهی و گروه های کارکردی به چرای دام مورد آنالیز قرار گرفتند. همچنین برای ارزیابی اثرات چرای دام بر کل پوشش گیاهی و بانک بذر خاک از آنالیز های چند متغیره استفاده گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که تعداد 50 گونه گیاهی در بانک بذر خاک و 94 گونه در پوشش گیاهی سطحی زمین وجود دارند. تنها 9 گونه گیاهی بین بانک بذر و پوشش گیاهی سه منطقه مشترک بودند. نتایج تحقیق نشان داد که 62 و 20 گونه گیاهی به ترتیب در پوشش گیاهی و بانک بذر خاک منطقه کلید دیده شدند که در منطقه بحرانی این تعداد 40 و 14 و در منطقه مهاجم 50 و 16 گونه بود. پوشش گیاهی از تنوع و غنا بیشتری نسبت به بانک بذر برخوردار بود. بنابراین عدم تشابه بین پوشش گیاهی و بانک بذر خاک مشاهده گردید. نتایج حاصل از آزمون t برای شاخص های غنا و تنوع گونه ای نشان داد که به جز شاخص منهینیک بقیه شاخص ها به طور معنی دار تحت تاثیر عمق خاک قرارگرفتند. عمق خاک اثر معنی داری بر ترکیب گونه ای بانک بذر خاک داشته به طوری که بیشتر بذرها در لایه سطحی خاک مشاهده شدند.