اثر تاریخ کاشت بر عملکرد، کیفیت و فیزیولوژی پر شدن دانه ژنوتیپ های گلرنگ
چکیده
تفاوت درجه حرارت در فصول مختلف کشت به عنوان یک عامل محیطی موثر بر فتوسنتز و متابولیسم گیاهی نقش بسزایی در میزان عملکرد کمی و کیفی و سرعت پر شدن دانه گلرنگ، مطالعه ای به صورت دو آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار، در سال زراعی 1383-84 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان واقع در لورک نجف آباد به اجرا درآمد. آزمایش در محیط اول به صورت کشت بهاره و در محیط دوم به صورت کشت تابستانه انجام شد. شش ژنوتیپ هر کدام در محیط آزمایشی کشت شدند. شمار روز و درجه-روز رشد تجمع واحد حرارتی از کاشت تا مراحل 50 درصد سبز شدن،ساقه دهی، تکمه دهی و گلدهی در کشت تابستانه نسبت به بهاره افزایش یافت. سرعت پر شدن دانه تحت تاثیر فصل کشت قرار نگرفت. اما تعداد دانه در طبق، وزن صد دانه، وزن دانه در طبق، عملکرد دانه تک بوته و شاخص برداشت در کشت تابستانه کاهش یافتند. تفاوت بین ژنوتیپها از لحاظ تعداد طبق در بوته، وزن صد دانه و عملکرد تک بوته معنی دار بود. در کشت تابتسانه عملکرد دانه، درصد و عملکرد روغن و پروتئین کاهش یافتند. تفاوت میان ژنوتیپها از نظر درصد و عملکرد روغن و پروتئین معنی دار بود. با توجه به این که ژنوتیپهای نبراسکا و اراک در کشت بهاره و ژنوتیپ کوسه در کشت تابستانه عملکرد دانه، درصد و عملکرد روغن و پروتئین بالاتری تولید کردند، استفاده از این ژنوتیپ ها در فصول کشت مذکور در شرایطی نظیر آزمایش حاضر در اصفهان قابل توصیه میباشد.