بررسی برخی شاخص های فیزیولوژیکی تحمل به شوری در پایه های بذری پسته
چکیده
به منظور بررسی برخی شاخص های فیزیولوژیکی تحمل به شوری در پایه های بذری پسته انجام شد. در این پژوهش دو پایه معمول پسته، انتخاب شد و اثرات سطوح مختلف شوری آب آبیاری روی آنها مورد ارزیابی قرار گرفتبر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده ها، طول ساقه، طول ریشه اصلی، وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، نشت یونی، میزان تجمع کاتیون های سدیم و کلسیم اندام هوایی و ریشه و پتاسیم اندام هوایی صفاتی بودند که تحت تأثیر اثرات متقابل پایه و سطوح شوری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که کاهش میزان صفات رشدی مانند طول ساقه و ریشه، وزن تر و خشک بیانگر رابطه منفی بین ضریب انتخاب گری سدیم و این صفات است. میزان نشت یونی با افزایش سطح شوری افزایش یافت که نشان دهنده تخریب دیواره سلولی در اثر افزایش میزان شوری است. اندازه گیری میزان تجمع سدیم، پتاسیم و کلسیم در اندام هوایی و ریشه نشان داد که مقدار سدیم و پتاسیم و کلسیم با افزایش سطح شوری در هر دو پایه بادامی ریز و قزوینی افزایش یافتند. بر اساس داده های بدست آمده، مقدار سدیم در اندام هوایی پایه بادامی ریز نسبت به پایه قزوینی افزایش بیشتری داشته است که بیانگر این است که پایه بادامی ریز سدیم بیشتری به اندام هوایی خود انتقال داده است. در ریشه، مقدار سدیم در پایه قزوینی نسبت به بادامی ریز بیشتر بود که نشان می دهد پایه قزوینی مقدار زیادی سدیم را در ریشه خود تجمع نموده است و مقدار کمتری را به اندام هوایی خود منتقل کرده است. مقدار پتاسیم اندام هوایی در هر دو پایه در اثر شوری افزایش یافت که این میزان افزایش در پایه بادامی ریز نسبت به قزوینی بیشتر بود. مقدار پتاسیم، در ریشه هر دو پایه نیز افزایش نشان داد که این میزان افزایش در پایه قزوینی بیشتر است. مقدار کلسیم اندام هوایی در پایه بادامی ریز با افزایش همراه بود اما با افزایش سطح شوری از میزان افزایش آن کاسته شد اما در پایه قزوینی افزایش مقدار کلسیم صعودی و معنی دار بود. میزان کلسیم ریشه هر دو پایه بادامی ریز و قزوینی افزایش و پایه قزوینی افزایش بیشتری نشان داد. بر اساس نتایج بدست آمده، افزایش میزان کلسیم نیز مکانیسم دیگری برای مقابله با اثرات شوری می باشد. با توجه به نتایج این آزمایش، پایه قزوینی با حفظ وزن خشک خود در طی دوره تنش، نشت یونی کمتر، مقدار پتاسیم و کلسیم بیشتر در اندام هوایی و ریشه، و تجمع بیشتر یون سدیم در ریشه به عنوان پایه بردبارتر به شوری معرفی می گردد.