بررسی خواص اپتیکی پیوند ناهمگن پالادیوم فتالوسیانین (pdpc) و کلرو آلومینیوم فتالوسیانین (clalpc) و استفاده از آن به عنوان حسگر گاز o2
چکیده
لایه های نازک و قطعات ساندویچی تک لایه و پیوند ناهمگن نانوذرات دو نیمه رسانای پالادیوم فتالوسیانین ..و کلر آلومینیوم فتالوسیانین ..به تبخیر گرمایی آماده شدند. پس از تمیز کردن بستر پلی بروسیلیکات ابتدا لایه ای از طلا ( به عنوان الکترود ) به روش تبخیر گرمایی در محفظه ای با فشار 10-5 mbar روی آن نشانده شد. سپس نیمه رساناهای pdpcو ciaipc به ترتیب با ضخامت 10 و 200nm و آهنگ تبخیر 1.0 nm/sec به نشانی شدند. پس از آن لایه ای از آلومینیوم ( به عنوان دومین الکترود) روی ciaipc به همان روش قبلی نشانده شد. همچنین نمونه های تک لایه نیمه رساناهای فوق نیز در همین فرایند ساخته شدندau/pdpc/al) وau/ciapc/ai) در ضمن لایه های نازک هر یکی از نیمه رساناهای ذکر شده بر روی بستر های مختلف آماده و در دماهای مختلف گرمادهی شدند. ساختار و خواص اپتیکی لایه های نازک نیمه رساناهای مذکور با روش xrd بررسی شد و ساختار بلوری این نیمه رساناها مشخص گردید پس از آن ساختار سطی مواد که در دماهای مختلف گرمادهی شده بودند با استفاده از عکسبرداری sem بدست آمد که تصاویر به وضوح بیانگر نانو ساختارهای فتالوسیانین و تغییر نانو ساختار ها بر اثر گرمادهی بود. پس از آن با استفاده از نمودار جذب اپتیکی و طیف جذبی مواد گاف لایه های نازک این دو نیمه رساناب بدست آمد یافته ها نشان داد که تغییرات گاف انرژی مواد مورد نظر در دما اتاق به ترتیب 3.72ev و 3.68ev برای pdpc و clalpc به دست آمد. نمودارهای i-v و i-t قطعات ساخته شده در دماهای مختلف شرایط تاریکی و نور در حضور گاز o2 مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتن مشاهده شد که این نیمه رساناها دارای خواص فتوولتاییکی هستند و بنابراین از این مواد می توان در سلول های خورشیدی استفاده کرد پس از آن قطعات در مجاورت غلظت مختلفی از گاز اکسیژن قرار گرفتند بهترین دمای حسگری نیز به ترتیب 112c ,102c و 97c برای au/pdpc/al,au/pdpc/clalpc/al به دست آمد و حساسیت قطعات در مجاورت گاز اکسیژن نیز محاسبه گردید. میزان حساسیت دما و ولتاز بهینه زمان پاسخ و توانیابی و درصد بازگشت پذیری قطعات محاسبه گردید که بیانگر حسگری گازی بسیار مناسب این قطعات در مقابل گاز اکسیژن است. در پایان اثر رطوبت بر روی حسگری گازی قطعات مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد که حسگری قطعات در حضور رطوبت به شدت کاهش می یابد و همچنین در تصاویر sem قعطات پس از در معرض رطوبت بودن دیده می شود که مولکول های اکسیژن در سطح نیمه رسانا آماس کرده و باعث تغییر شکل آن شده اند.