منطق فازی و کاربرد آن در تخصیص بهینه اعتبارات بانکی به بخش های مختلف اقتصادی (مطالعه موردی: بانک توسعه صادرات ایران)
چکیده
یکی از مهمترین وظایف بانک ها تخصیص تسهیلات و اعتبارات مالی به مشتریان برای انجام فعالیت های مختلف اقتصادی است. با توجه به افزایش تعداد درخواست تسهیلات از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی و با توجه به ریسک موجود در این رشته از فعالیت ها ارایه روشی برای مدیریت اعتبارات ضروری به نظر می رسد. در این پژوهش سعی شده تا با طراحی یک الگوی برنامه ریزی ریاضی چند شاخصه که مبتنی بر منطق فازیست، مدیران و برنامه ریزان اقتصادی را در تخصیص بهینه تسهیلات و اعتبارات بانکی به متقاضیان آن در بخش های مختلف اقتصادی یاری نماید، به گونه ای که ضمن در نظر گرفتن قیود و محدودیت های پیش روی بانک توسع صادرات ایران، بیشترین مطلوبیت نصیب مدیریت بانک گردد. مطالعه موردی تحقیق حاضر بانک توسعه صادرات ایران بوده و با بهره گیری از شاخصه های مد نظر کارشناسان اقتصادی و مالی این بانک به طراحی یک الگوی برنامه ریزی ریاضی چند شاخصه مبتنی بر منطق فازی به منظور لحاظ شرایط ریسک و عدم قطعیت موجود در منابع و تسهیلات مالی این بانک پرداخته شده است. نتایج تحقیق حاکی از آنست که از میان شاخص های مدنظر کارشناسان بانک توسعه صادرات ایران، شاخص میزان اعتبار سنجی مشتری مهمترین شاخص در میان شاخص های تحت برسی و از میان بخش های متقاضی تسهیلات، بخش صنعت بیشترین اولویت و بخش کشاورزی کمترین اولویت را به خود اختصاص داده است. از میان محدودیت های پیش روی بانک در ارایه تسهیلات، محدودیت توجه به ریسک بازار و منابع ارزی مهمترین و محدودیت منابع ریالی دارای اهمیت کمتری نسبت به سایر محدودیت های موثر در تصمیم گیری مدیران و خبرگان بانک بوده است. همچنین نتایج نهایی نشان میدهد که الگوی فعلی تخصیص اعتبارات و تسهیلات بانک توسعه صادرات ایران بهینه نبوده و مدیریت بانک نیاز به اصلاحات جدی در این خصوص دارد.
