تاثیر افزودن اسید هومیک بر پالایش سبز در یک خاک آلوده به سرب
چکیده
یکی از مشکلات عمده امروز جوامع بشری موضوع آلودگی محیط زیست است . مشکل آلودگی محیط زیست با استفاده بیش از حد فاضلاب لجن، کمپوست شهری، پساب معدنها، کودهای فسفاته و افزایش فعالیت های صنعتی بشر در طی قرن اخیر در آلوده کردن خاک ها به فلزات سنگین موثر می باشند که سلامتی انسان و دام را تهدید می کند . پالایش سبز یکی از فناوری های نوید بخش است که با انباشت عناصر سنگین در اندام هوایی گیاهان خروج این عناصر از خاک های آلودگی را امکان پذیر می کند که در آن از توانایی گیاهان یا اسیدهای آلی و انواع کلات کننده ها در تثبیت ، جذب، انتقال و اندوزش آلاینده های خاک استفاده می شود . مهم ترین کاستی های پالایش سبز زمان بر بودن ، بردبار نبودن برخی گیاهان به شرایط تنش فلزات سنگین و زیست-فراهمی اندک اکثر فلزات به ویژه در خاک های آهکی می باشد . اسیدهای آلی با وزن مولکولی پایین نظییر اسیدهای سیتریک، اگزالیک ، فوماریک ، مالیک و غیره و اسیدهای آلی با وزن مولکولی بالا نظییر اسید هومیک و فولویک با تغییر بخش های محلول و قابل دسترس می توانند کارآیی پالایش سبز را افزایش دهند . با وجود مقدار زیاد سرب در خاک ، مقدار قابل دسترس برای گیاهان (بخش محلول و قابل تبادل خاک) به علت ایجاد کمپلکسهای قوی با مواد آلی ، اکسیدهای آهن و منگنز و رسها و تشکیل رسوب با کربنات ها ، هیدروکسیدها و فسفات ها مقدار کمی رابه خود اختصاص داده است . گیاه پالایی موثر خاک های آلوده به فلزات سنگین به قابلیت دسترسی عناصر برای جذب توسط گیاه بستگی دارد از راههای افزایش دسترسی زیست فراهمی فلزات سنگین ، استفاده از ترکیبات آلی کمپلکس کننده ، ازجمه اسید هومیک است اصلاح خاک با مواد هومیکی بیرونی ممکن است گیاه پالایی فلزات سنگین از خاک آلوده را تسریع نماید ، در حالی که همزمان از تحرک زیست محیطی آنها جلوگیری می نمایددسترسی زیستی فلزات سنگین در خاک بوسیله عوامل متعددی همچون میزان ماده آلی خاک ، ظرفیت تبادل کاتیونی و بخصوص ph (که خود تحت تاثیر میزان اسیدهای آلی می باشد) تغییر می نماید استفاده از اسید هومیک در خاک انتقال سرب از خاک به اندام هوایی را افزایش داده است ، هر چند این افزایش در برخی موارد قابل توجه نبود ، اسید هومیک با دارا بودن گروههای عاملی مختلف در سطوح خود می تواند با فلزات سنگین ایجاد کلات نموده و آنها را به صورت های قابل دسترس گیاهان تبدیل نماید .