پایان‌نامه

تفسیر لغوی معصومان علیهم السلام در ده جزء اول قرآن و روش شناسی آن

عادله کوهی

چکیده

چکیده قدم اول در فهم سخنِ هر گوینده ای آشنایی مخاطب با مفردات و واژه های به کار رفته در سخن اوست. در قرآن کریم که به زبانِ عربی است با توجه به غنای زبانی و گستردگی واژگانیِ موجود در آن، دقتهای واژه شناسی تأثیر بسزایی در تفسیرِ آن دارد. معصومان (علیهم السلام) در جایگاه ترجمان قرآن، تا آنجا که زمینه و ظرفیتهایِ فرهنگی و اجتماعی اجازه داده، در زمان خود به تفسیرِ آیات کتاب آسمانی پرداخته اند. برخی آموزه های تفسیری ایشان در حوز? مباحث لغوی و واژگان قرآنی است. در تاریخ ادبیات شاهدیم که موضوع استشهاد ادبی به احادیث با مخالفتهایی مواجه شده است، لذا در این پژوهش پس از بیان نقش و اهمیت لغت در تفسیر قرآن، دیدگاههای مجوزان و مانعانِ احتجاج به حدیث در مسائلِ ادبی و ادلّ? آنان را مورد بررسی قرار دادیم. نور وحی در ذات خود روشن و روشنگر است، اما بهره گیری از آن، نیاز به چشمانی بصیر و نافذ دارد، که مراجعه به روایات معصومان (علیهم السلام) در زمین? تفسیر، این مهم را میسر می سازد. درصد قابل توجهی از روایات معصومان (علیهم السلام) در تبیین و توضیح واژگان قرآنی وارده شده است. با دقت در این روایات روشن می شود که توضیحاتِ معصومان (علیهم السلام) از واژگان قرآنی از یک نوع نبوده و بر روشهایی اتّکا دارند که ما در این پژوهش کوشیده ایم تا آن روایات را گونه شناسی کنیم. در این مجموعه، سعی نمودیم تا در فصلی جداگانه به گردآوری هم? روایاتِ معصومان (علیهم السلام) در تفسیر لغوی ـ در محدود? ده جزء اول ـ و تحلیل برخی از آنها بپردازیم. در بخش پایانی این پژوهش، احادیثِ ناظر به تفسیرِ لغوی معصومان (علیهم السلام) گونه شناسی و برای هر کدام، نمونه هایی از روایات را ذکر نمودیم. بیان وجه تسمی? واژگان، تبیین معانی حروف، تفسیر واژه به کلمه ای مترادف و تبیین فروق اللغات، برخی از آن شیوه ها است.

اساتید راهنما و مشاور

هادی حجت، علی اکبر فراتی

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • بازکاوی اعتبار و کاربرد عقل در فهم قرآن از دیدگاه معصومان علیهم السلام

    مقاله۲۰۱۳دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآنزهره اخوان مقدم

    مقالة حاضر با هدف بازکاویِ اعتبار و کاربرد عقل در حوزة فهم قرآن، از روایات معصومانعلیهم السلام که وارثان و عالمان قرآن هستند، مدد می گیرد. این پژوهش، ابتدا گامی به سوی شناخت عقل برداشته، و از ماهیت عقل، و نیز ارزش آن در کلام اهل بیتعلیهم السلام سخن گفته است. آن هنگام، روایات معصو

  • اصول و مبانی مذاکره از دیدگاه قرآن و روایات معصومان علیهم السلام

    مقاله۲۰۲۵پژوهشنامه امامیهاختر سلطانی، پروین مکه

    مذاکره بخش مهمی از ارتباطات میان‌فردی را تشکیل می‌دهد و مستلزم فراگیری مهارت‌ها و شیوه‌های برقراری ارتباط مؤثر است. فقدان این مهارت‌ها می‌تواند پیامدهایی چون ترس، احساس گناه، سرزنش، شرم، سردی روابط، گسست ارتباطی و در مواردی، بروز تنش‌های شدید در روابط خانوادگی و اجتماعی را به همر

  • تفسیر لغوی و ادبی قرآن از منظر روایات معصومان(ع)

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه پژوهش های ادبی - قرآنیعلی احمد ناصح

    چکیده: یکی از کهن ترین روش های تفسیر قرآن روش تفسیر به لغت و صرف و نحو و بلاغت (تفسیر ادبی) است. در روایات تفسیری بجای مانده از معصومان (ع)، موارد فراوانی وجود دارد که آن بزرگواران ضمن بازگو کردن معنای لغوی یا نکات ادبی موجود در آیات و با تکیه بر قواعد صرف، نحو، معانی، بیان و یا

  • تفسیر لغوی و ادبی قرآن از منظر روایات معصومان(ع)

    مقاله۲۰۱۳پژوهش های ادبی - قرآنیعلی احمد ناصح

    چکیده:یکی از کهن‌ترین روش‌های تفسیر قرآن روش تفسیر به لغت و صرف و نحو و بلاغت (تفسیر ادبی) است. در روایات تفسیری بجای مانده از معصومان (ع)، موارد فراوانی وجود دارد که آن بزرگواران ضمن بازگو کردن معنای لغوی یا نکات ادبی موجود در آیات و با تکیه بر قواعد صرف، نحو، معانی، بیان و یا ا

  • روش های اختصاصی اهل بیت علیهم السلام در تفسیر مفردات قرآن

    مقالهمطالعات تفسیریحسن اصغرپور، hasan asgharpoor shahed universityدانشگاه شاهد مجید معارف، majid ma`aref tehran universityدانشگاه تهران خلیل پروینی، khalil parvini tarbiat modares universityدانشگاه تربیت مدرس

    اهل بیت^ بی شک و به شهادت قرائن عقلی و نقلی، قرآنِ ناطق و وارثان حقیقی علوم و معارف رسول خدا| به شمار می روند. در فرازهایی از روایات شیعی، اهل بیت^ با وصف «امیران کلام» ستوده شده اند. از آنجا که فهم معانی کلام به فهم کلمه یا کلمات وابسته است، بی تردید دقت نظر و کاوش در دیدگاههای