بررسی علل خودکشی و راهکارهای پیشگیری از آن در استان کهگیلویه و بویراحمد
چکیده
از نقطه نظر مفهومی خودکشی را می توان اقدام آگاهانه در جهت آزار خود، که به خطر مرگ یا مرگ منتهی می گردد تعریف نمود. واژه خودکشی برای اولین بار در زبان انگلیسی در سال 1642 میلادی و بر پایه کلمات لاتین suiو cader به تر تیب به معنای" خود" و " کشتن" ابداع گردید(bertolote, 2010: 8).از لحاظ حقوق کیفری، بحث راجع به خودکشی، در حاشیه بررسی های قتل ها به میان می آید. از این حیث، خودکشی یا انتحار، قتلی است که مرتکب جرم(قاتل) مفعول جرم(مقتول) نیز می باشد. به عبارت دیگر، هرگاه مجنی علیه یا بزه دیده ی قتل، خود قاتل باشد، خودکشی تحقق می یابد(محمدی، 1382). مطالعات مربوطه به پدیده خودکشی که دیگر امروزه به عنوان یک مساله اجتماعی تعریف می شود نشان می دهد که در سال 2010بیست میلیون نفر اقدام به خودکشی کرده اند(قریشی و موسوی نسب، 1387: 115) که از این تعداد نزدیک به یک میلیون نفرمنجر به مرگ شده است(ibid, 2010:8). سازمان بهداشت جهانی تخمین می زند که با توجه به آنکه خودکشی سیزدهمین عامل مرگ و میر در جهان است، این رقم در سال 2020 به یک میلیون و پانصد و سی هزار نفر برسد. نکته فوق بدین معنی است که احتمالا تا سال 2020 به طور متوسط یک مورد مرگ و میر ناشی از خودکشی در هر 20 ثانیه اتفاق می افتد(ibid, 2010: 8). بسیاری از مردم در دوره ای از زندگی خود به مرگ فکر کرده اند. اما تعداد بسیار کمی از آنها واقعا به خودکشی دست می زنند. تجربه ای که عموما در یک فرایند شامل تمایل به مردن، تمایل به خودکشی، داشتن فکر خودکشی، برنامه ریزی برای اقدام به خودکشی، اقدام به خودکشی و نهایتاً خودکشی منجر به مرگ یا نجات از مرگ می باشد(ملکوتی و همکاران، 1387: 6). بحران خودکشی تجربه ای مغشوش کننده، دردناک و سخت است. از این منظر برای بیرون آمدن از بحران خودکشی، تعیین عوامل موثر بر خودکشی، فهم احساسات خودکشی کننده و مواجهه با افکار خودکشی گرا، مسائل بسیار مهم و اساسی محسوب می شوند(بوستانچی، 1). در بین کشورهای جهان بالاترین نرخ خودکشی در بین مردان را به ترتیب کشورهای لیتوانی، روسیه و بلاروس گزارش کرده اند و در بین زنان نیز کشورهای سریلانکا، چین و مجارستان(مرادی و خادمی، 1381). در ایران نرخ خودکشی را 6 نفر در یکصدهزار نفر جمعیت تخمین زده اند اما روند رو به رشد آن جای تامل و بررسی فراوانی دارد. بطور مثال در حالیکه در سال 1379 نرخ خودکشی در ایران 2/6 گزارش شده است اما همین نرخ برای سال 1380 به 4/6 افزایش یافته است(برخوردار و همکاران، 1388: 22). خودکشی در ایران گرچه از اغلب کشورهای غربی کمتر است اما به نسبت کشورهای خاورمیانه روند خطرناکی را در پیش گرفته است. تا آنجا که ایران در بین کشورهای جهان در رتبه 58 مرگ و میر ناشی از خودکشی قرار گرفته است. هم چنین سه استان ایلام، کرمانشاه و همدان بیشترین آمار خودکشی در کشور را دارا میباشند(shamsikhani and et al., 2007:33). از این منظر و با توجه به پیچیده تر شدن تعاملات بشری و ارتباطات در سطح جهان و مسائل نوین بشری که همراه با خود معضلات و مشکلات بسیاری را به همراه آورده است و هم چنین افزایش نرخ خودکشی در ایران(قریشی و موسوی نسب،1387: 115) ضرورت توجه به پدیده خودکشی و عوامل موثر بر آن امری مهم و اساسی تلقی می شود.مطالعه حاضر نیز تلاش می کند ابتدا پدیده خودکشی در استان کهگیلویه و بویراحمد را مورد واکاوی قرار دهد و سپس عوامل موثر بر آن را بررسی نماید.