ارزیابی عملکرد مالی شرکت های فعال در بورس اوراق بهادار تهران با بکارگیری فنون تصمیم گیری چند معیاره فازی
چکیده
اغلب تصمیم گیری های مربوط به حوزه های اقتصادی، صنعتی، مالی و یا حتی سیاسی مسائلی چند معیاره می باشند. لحاظ نمودن مطلوبیت و ترجیحات تصمیم گیران در حل این قبیل مسائل، اهمیت فراوان دارد. از جنبه های عملکردی سازمان ها که بسیار مورد توجه نیز هست، عملکرد مالی آنهاست و ارزیابی عملکرد مالی در محیط رقابتی کنونی برای سازمان ها اهمیت ویژه ای دارد. از طرفی استفاده از فنون تصمیم گیری چند معیاره برای ارزیابی عملکرد قادر است همزمان دامنه وسیعی از معیار های عملکردی را پوشش داده و امکان ارزیابی های مقایسه ای را نیز برای سازمان ها فراهم آورد، بنابراین استفاده از این فنون برای ارزیابی عملکرد در حوزه های مختلف از جمله مالی و اقتصادی، می تواند به عنوان ابزاری مناسب، مورد توجه قرار گیرد. عموما در مطالعات مختلف جهت ارزیابی عملکرد مالی شرکت ها به استفاده از سنجه های سنتی عملکرد مالی مبتنی بر حسابداری قناعت می شود در حالیکه در عصر نوین صنعتی این سنجه ها به تنهایی برای بازتاب عملکرد مالی شرکت ها کفایت نمی کند. به همین دلیل اخیرا سنجه های عملکرد مالی مبتنی بر ارزش جهت بیان میزان ارزش افزایی شرکت، ارائه شده اند. لذا در این مطالعه پس از بهره گیری از نظرات خبرگان حوزه مالی و بورس کشور و با مروری بر ادبیات مشابه، ضمن ارائه یک ساختار شبکه ای متشکل از معیارهای عملکرد مالی مبتنی بر حسابداری و عملکرد مالی مبتنی بر ارزش، برای ارزیابی شرکت های فعال در سازمان بورس اوراق بهادار تهران از فنون تصمیم گیری چند معیاره در محیط فازی بهره گرفته شده است. به این ترتیب که برای تعیین وزن معیارها و زیرمعیارهای مدل از روش تحلیل شبکه ای فازی (fanp) و برای ارزیابی عملکرد شرکت ها در هر صنعت بر اساس داده های برآمده از صورت های مالی و مقادیر زیر معیارهای مدل، در فاصله زمانی 1390-1381، روش ویکور فازی (fvikor) بکار رفته است. یافته های این پژوهش بیانگر اهمیت بالاتر معیار عملکرد مالی مبتنی بر ارزش در موضوع مربوطه و نیز تعیین شرکت های دارای بهترین عملکرد مالی در هر صنعت است. نتایج این تحقیق می تواند جهت ایجاد تصویر روشنی از عملکرد مالی، توسط کلیه سازمان های کشور لحاظ گردد و برای استقرار یک نظام ارزیابی عملکرد مالی مناسب برای شرکت های فعال بورس اوراق بهادار تهران، مورد توجه قرار گیرد.