روان سنجی نسخه تصحیح شده پرسشنامه کیفیت زندگی سندروم تخمدان پلی کیستیک(mpcosq) و ارائه مدل جهت تعیین متغیرهای پیشگویی کننده کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران مبتلا به pcos
چکیده
زمینه وهدف: سندروم تخمدان پلی کیستیک، شایع ترین و پیچیده ترین اختلال آندوکرین در زنان سنین باروری است. نتایج پژوهش های قبلی، دال برتاثیر منفی سندروم تخمدان پلی کیستیک و علائم آن روی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران مبتلا می باشد. پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سندروم تخمدان پلی کیستیک (mpcosq )، تنها پرسشنامه اختصاصی جهت اندازه گیری کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در سندروم تخمدان پلی کیستیک می باشد که تاکنون، مطالعه ای در زمینه روان سنجی آن در ایران انجام نگردیده است. همچنین، عوامل تعیین کننده کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در این بیماران هنوز ناشناخته است. از این رو، به نظرمی رسد ارائه یک مدل مناسب با استفاده از رویکرد چند بخشی با استفاده از روش الگوسازی معادلات ساختاری، جهت تعیین مهمترین عوامل پیشگویی کننده کیفیت زندگی مرتبط با سلامت این بیماران در جامعه ایران ضروری باشد. روش بررسی: پژوهش حاضر، یک مطالعه توصیفی- تحلیلی متشکل از دو مرحله می باشد. در هردو مرحله، بیماران مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک مراجعه کننده به مرکز ناباروری بیمارستان شهید بهشتی و یک مطب خصوصی زنان و زایمان کاشان به روش نمونه گیری آسان انتخاب گردیده اند. درمرحله اول، ابتدا نسخه فارسی mpcosq منطبق با فرهنگ ایران به روش ترجمه- بازترجمه تهیه شد. سپس، ویژگی های روان سنجی mpcosq با بهره گیری از روایی صوری، روایی محتوی، روایی سازه، همسانی درونی و ثبات مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله دوم، بعد از مشخص کردن متغیرهای مکنون، پرسشنامه های مرتبط توسط واحدهای پژوهش تکمیل گردید و از روش الگوسازی معادلات ساختاری جهت جهت تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار 8.8 lisrel استفاده گردید. نتایج: روایی صوری و محتوای mpcosq، به ترتیب توسط 30 بیمار و ده متخصص تایید گردید. یافته های تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدیmpcosq (200 نفر)، بیانگر وجود شش عامل (روان، قاعدگی، ناباروری، هیرسوتیسم، آکنه و وزن) بود که در مجموع 08/64 درصد از واریانس پرسشنامه مریوطه را تبیین می نمودند. محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، موید همسانی درونی بالای پرسشنامه بود. پایایی ثبات، از طریق آزمون مجدد به فاصله زمانی دو هفته رضایت بخش ( 71/0 – 92/0 ، p<0.05) بود. یافته های مرحله دوم پژوهش(300 نفر)، دال بر این بود که در رابطه با شدت علائم سندروم تخمدان پلی کیستیک ، سابقه باروری و وضعیت قاعدگی مسئول بیشترین درصد واریانس هستند. قوی ترین اثر متغیر علائم بالینی بر کیفیت زندگی عمومی و اختصاصی، از طریق مسیر میانجی متغیر علائم بالینی، اعتماد به نفس، تصویر ذهنی از بدن و عملکرد جنسی اعمال می گردید. نتیجه گیری: نتایج حاصل از مرحله اول پژوهش حاضر، دال بر تایید ساختار شش عاملی، روایی صوری و محتوی و پایایی نسخه ایرانی mpcosq می باشد. نتایج مرحله دوم مطالعه، بیانگر این است که سندروم تخمدان پلی کیستیک یک سندروم جسمی، روانی و جنسی می باشد؛ لذا، ضروری است که درمان این بیماران، هر دو جز جسمانی و روانی- جنسی را پوشش دهد. پیشنهاد می گردد در مراجعه نخست، وضعیت اعتماد به نفس، تصویرذهنی از بدن و عملکرد جنسی مورد سنجش قرار گرفته و در صورت وجود مشکل، آموزش های لازم جهت بهبود وضعیت روانی _ جنسی به بیمار داده شود.