ارزیابی روشهای کنترل کیفی و ابزارهای موجود و بهسازی آنها با روشهای پیشنهادی و با استفاده از فانتوم تطبیقی کنترل کیفی
چکیده
هدف اصلی این رساله معرفی، تبیین روش عملکرد و بررسی نوآوری های ممکن دستگاهی با نام "فانتوم تطبیقی کنترل کیفی" است که برای انجام آزمایش های کنترل کیفی سیستم های تصویر برداری پزشکی هسته ای طراحی و ساخته شده است. فانتوم تطبیقی کنترل کیفی یک فانتوم قابل کنترل بوسیله کامپیوتر بوده که می تواند یک چشمه رادیواکتیو را در میدان دید سیستم تصویر برداری پزشکی هسته ای در مسیر مشخص و معین قابل برنامه ریزی توسط کامپیوتر بحرکت در آورد تا یک توزیع فضایی از پرتوهای گاما را جهت شبیه سازی فانتوم های مورد استفاده در کنترل کیفی اینگونه دستگاه ها بوجود آورد. جهت تبیین و اثبات عملکرد صحیح و درست دستگاه آزمایشهای مختلفی با استفاده از آن در مقایسه با روش های استاندارد موجود انجام آزمایش ها صورت پذیرفت. این آزمایش ها شامل آزمایش یکنواختی سیستماتیک ، آزمایش تنظیم بودن سوراخ- های کلیماتور و آزمایش تنظیم بودن مرکز چرخش دستگاه اسپکت می باشند که نتایج، یافته ها و اختلافات موجود در روش- های پیشنهادی با استفاده از فانتوم تطبیقی کنترل کیفی در مقایسه با روش های کلاسیک انجام آزمایشات در این رساله با جزییات آنالیز و بررسی گردیده است. نتایج انجام آزمایش یکنواختی سیستماتیک با استفاده از فانتوم تطبیقی کنترل کیفی در مقایسه با روش استاندارد iaea-tecdoc-602 نشان دهنده کاهش مقدار بسیار قابل توجه دز دریافتی شخص آزمایشگر است. این در حالی است که برآورد پارامترهای یکنواختی تصویر با دقت بسیار خوبی در روش پیشنهادی با استفاده از فانتوم تطبیقی کنترل کیفی در مقایسه با روش استاندارد انجام گرفته است. آزمایش تنظیم بودن سوراخ های کلیماتور بر روی سه نوع کلیماتور با استفاده از تنظیم و جایگذاری چشمه در مختصات قطبی و با روش تصویربرداری در دو صفحه با فواصل مختلف نسبت به سطح کلیماتور با دقت 024/0 ± درجه انجام گرفت. یک روش جدید برای ارزیابی مرکز چرخش دستگاه اسپکت معرفی گردید و نتایج اندازه گیری با این روش در مقایسه با روش معمول اندازه گیری مرکز چرخش دستگاه سیستم اسپکت در این رساله شرح داده شد. با توجه به آنچه در رساله گفته شده است، می توان اینچنین بیان نمود که این فانتوم توانایی شبیه سازی برخی از فانتوم های مورد استفاده در کنترل کیفی سیستم های تصویر برداری پزشکی هسته ای را دارد.