بررسی تطبیقی نظام خانواده در اسلام و یهود
چکیده
مطالعات تطبیقی ادیان به منظور گسترش تعامل و تقویت هم گرایی بین پیروان ادیان مختلف و تحکیم مبانی تقریب بین آن ها از ضروریات و بایسته های جهان کنونی است. چنین مطالعاتی به منظور درک و شناخت متقابل معارف و اعتقادات ادیان دیگر، مسیر صلح و همزیستی میان پیروان ادیان را هموار نموده و به تلطیف و تصحیح افکار پیروان نسبت به یکدیگر و رفع سوء تفاهمات می انجامد. خانواده اصلی ترین نهاد اجتماعی است که در اعتلا و یا انحراف جامعه نقش مهمی ایفا می کند. از این رو مورد عنایت تمامی ادیان آسمانی قرار گرفته است. مطالعات تطبیقی ادیان در موضوع خانواده قصد دارد جایگاه، وظایف و حقوق اعضای تشکیل دهنده نهاد خانواده را بررسی نموده و نقاط اشتراک و اختلاف ادیان در این حوزه را روشن سازد. رهیافت چنین پژوهشی شناخت مبانی در تعالیم همدیگر و زمینه های صلح و هم زیستی مسالمت آمیز را فراهم می آورد. شیوه تشکیل خانواده و به کار گیری تدابیرلازم جهت استحکام آن از دغدغه های بشر بوده است. با توجه به اینکه ادیان الهی همواره روشنگر مسیر حق و حقیقت و سعادت انسان بوده اند، بهترین مرجع و راهنما در چنین مسائلی هستند. با عنایت به این مسئله و ضرورت مطالعات تطبیقی پژوهش حاضر در صدد است با روش توصیفی تحلیلی ضمن واکاوی موضوع نظام خانواده در اسلام و یهود، نقاط اشتراک و اختلاف اسلام و یهود را در این حوزه استخراج نماید. رهیافت های حاصل از پژوهش انجام گرفته بیانگر این است که: - نقاط اشتراک اسلام و یهود در حوزه خانواده بیش از نقاط اختلاف آن بوده با این تمایز که در غالب موارد آموزه ها و قوانین اسلامی نسبت به آموزه های یهودی نقش مکمل را داشته است. - اسلام و یهود تنها راه مشروع تأمین نیاز های جنسی، ایجاد نسل پاک و تأمین محبت را در پرتو ازدواج و تشکیل خانواده می دانند و مولفه های مهمی چون ایمان و اصالت خانوادگی را به عنوان مهم ترین ملاک های انتخاب همسر معرفی می نمایند با این تفاوت که در دین یهود امور مادی و ویژگی های ظاهری نیز در قالب مهم ترین معیارهای اتخاب همسر به شمار می رود. - از دیدگاه ادیان ابراهیمی اسلام و یهود، خانواده بنای مقدسی است که به منظور استحکام آن تدابیر گوناگونی از جمله وضع حقوق و متقابلاً وظایف متعددی برای اعضای تشکیل دهنده آن بوده است با این وجه تمایز که دین یهود در ارزش گذاری ها و تدوین قوانین، معیار جنسیت را بسیار حائز اهمیت قرار داده است در حالی که در اسلام تقوا و عمل صالح معیار برتری انسان ها به شمار می رود.